چكيده
چكيده
اين پژوهش با هدف بررسي چشمانداز قرآن در جامعه ايران از منظر فرهنگي و اجتماعي انجام شده است. با توجه به تحولات سريع فرهنگي و اجتماعي در جهان معاصر، ضرورت بازخواني آموزههاي قرآني براي ارائه الگويي كارآمد در مواجهه با اين تحولات بيش از پيش احساس ميشود. در اين پژوهش، ابتدا مباني نظري چشمانداز قرآني و مؤلفههاي فرهنگي و اجتماعي آن مورد بررسي قرار گرفته است. همچنين تلاش شده تا با نگاهي جامع به ابعاد مختلف فرهنگي و اجتماعي جامعه ايران، زمينههاي تحقق آموزههاي قرآني در بستر تاريخي و فرهنگي ايران مورد واكاوي قرار گيرد و با شناسايي چالشها و فرصتهاي پيش رو، مسيري روشن براي حركت به سمت جامعهاي منطبق با آرمانهاي قرآني ترسيم گردد.روش پژوهش توصيفي-تحليلي با رويكرد كتابخانهاي بوده و با استفاده از منابع تفسيري، حديثي و پژوهشهاي مرتبط با موضوع، به تبيين بررسي چشم انداز قرآن در جامعه ايران از منظر فرهنگي، اجتماعي پرداخته شده است.يافتههاي پژوهش نشان ميدهد كه ميان واقعيتهاي موجود در جامعه ايران و آرمانهاي قرآني فاصلهاي معنادار وجود دارد، اما ظرفيتهاي فرهنگي و تاريخي ايران، امكان تحقق چشمانداز قرآني را فراهم ميسازد. تحليلهاي انجام شده حاكي از آن است كه عليرغم چالشهاي متعدد فرهنگي و اجتماعي، جامعه ايران از ظرفيتهاي قابل توجهي براي پيوند ميان سنتهاي ديني و نيازهاي دنياي معاصر برخوردار است. اين ظرفيتها در صورت شناسايي و بهرهبرداري صحيح، ميتوانند زمينهساز تحولي عميق در ساختارهاي فرهنگي و اجتماعي ايران در راستاي تحقق آرمانهاي قرآني باشند.در نهايت، راهكارهاي عملي براي تحقق اين چشمانداز در حوزههاي مختلف از جمله نظام آموزشي، رسانه، هنر، خانواده و نهادهاي اجتماعي ارائه شده است. اين راهكارها با رويكردي واقعگرايانه و با در نظر گرفتن شرايط زماني و مكاني جامعه ايران تدوين شدهاند تا امكان اجرايي شدن آنها فراهم باشد. مجموعه اين راهكارها در قالب يك نقشه راه جامع و منسجم، مسيري روشن براي حركت تدريجي و پيوسته جامعه ايران به سمت تحقق چشمانداز قرآني ترسيم ميكند و با توجه به تنوع مخاطبان و تفاوتهاي فردي و اجتماعي، امكان مشاركت حداكثري آحاد جامعه در اين مسير را فراهم ميسازد.
كليدواژهها: چشمانداز قرآني، فرهنگ ايراني-اسلامي، تحولات اجتماعي، آيندهپژوهي فرهنگي، راهكارهاي عملي
