بررسي ساختار و محتواي موتيف‌ها در اشعار كودك افسانه شعبان‌نژاد

Studying the Structure an‎d Content of Motifs in Afsaneh Shabannejadʹs Childrenʹs Poems

كارشناسي ارشد

ادبيات كودك و نوجوان

دانشگاه پيام‌نور مركز تهران جنوب

1401-1402

1404/06/18

عالي

119ص

جمالي ، فاطمه

112-116ص

: Childrenʹs literature, childrenʹs poems, Afsaneh Shabannejad, motif, qualitative content analysis.

تهران جنوب

ادبيات كودك يكي از ابزارهاي بنيادين در فرآيند آموزش و پرورش كودكان به‌شمار مي‌رود و در اين ميان، اشعار كودكانه، نقش اساسي در انتقال مفاهيم، تقويت مهارت‌هاي زباني و پرورش تخيّل ايفا مي‌كند. پژوهش حاضر با تمركز بر اشعار افسانه شعبان‌نژاد، به بررسي و تحليل چگونگي به‌كارگيري موتيف‌ها و نوع اثرگذاري آن‌ها بر مخاطبان كودك پرداخته است.اين مطالعه با رويكرد كيفي و بهره‌گيري از روش تحليل محتواي كيفي انجام شده است. جامعة آماري شامل تمامي اشعار كودكانه‌ي شعبان‌نژاد براي گروه‌هاي سنّي «الف» و «ب» بوده و نمونه‌گيري به ‌صورت هدفمند از ميان آثار شاخصي چون «گرگم و گلّه مي‌برم»، «خواب آش»، «خواب مترسك»، «خواب ماهي»، «خواب كلاغ» و «كفش توري» صورت گرفته است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه موتيف‌ها نقش محوري در ساختار و محتواي اين اشعار داشته و افزون بر ايجاد جذابيّت و پيوند عاطفي با مخاطب، در فرايند يادگيري و درك مفاهيم نيز تأثيرگذار بوده‌اند.موتيف‌هايي چون «ابر، باد و باران»، «حيوانات و بازي‌هاي كودكانه» و «رابطه با طبيعت» با طراحي هدفمند و تكرارشونده، به تحريك تخيّل، تسهيل درك مفاهيم انتزاعي و ارتقاي مهارت‌هاي شنيداري، زباني و اجتماعي كودكان كمك كرده‌اند. بر اساس نتايج اين پژوهش، استفاده‌ي آگاهانه و خلاقانه از موتيف‌ها مي‌تواند به‌عنوان ابزاري مؤثّر در تقويت ابعاد شناختي، عاطفي و اجتماعي كودكان عمل كند؛ همچنين، يافته‌ها بر لزوم توجّه بيشتر به ظرفيت‌هاي نهفته تكنيك‌هاي ادبي در توليد آثار كودكانه و ضرورت انجام مطالعات بيشتر در اين حوزه تأكيد دارند.

1404

79455