ترجيح تك‌فرزندي در جمعيت زنان ازدواج كرده و عوامل موثر در آن (مورد مطالعه: زنان ساكن درشهر پيرانشهر)

Preference for one-child in the population of married women an‎d its influencing factors (Case study: women living in Piranshahr city)

كارشناسي ارشد

جمعيت شناسي

دانشگاه پيام نور مركز مهاباد

1401-1404

1404/9/18

154 ص.

شورش آك

ندارد

چكيده: در سه دهه ي گذشته باروري در ايران به طور چشمگيري كاهش پيدا كرده است. فرايند گذار باروري در ايران متناسب با تحولاتي بوده است كه در ابعاد مختلف اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي به وقوع پيوسته و به تغييراتي در ايستارهاي مرتبط با كاهش جمعيت و تاحدود زيادي تك فرزندي منجر شده است. بر اين اساس پژوهش حاضر به بررسي ترجيح تك فرزندي و عوامل اقتصادي- اجتماعي مؤثر بر آن در بين زنان 49-15 ساله شهر پيرانشهر انجام شد. جهت انجام تحقيق كليه زنان متأهل بين بازه سني 15 تا 49 ساله شهر پيرانشهر به تعداد 26523 نفر به عنوان جامعه آماري مورد بررسي قرار گرفتند كه از اين تعداد 379 نفر بر طبق فرمول كوكران به عنوان نمونه تحقيق انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ محقق ساخته در خصوص ترجيح تك فرزندي گردآوري و با استفاده آماره‌هاي ضريب همبستگي اسپيرمن، آزمون T، ضريب رگرسيون و ديگر آماره‌هاي مرتبط تجزيه و تحليل گرديدند. يافته‌ها حاكي از كه بين گرايش به تك فرزندي با ميزان تحصيلات زوجين، درآمد ماهيانه خانواده، وضعيت اشتغال زنان، قدرت تصميم گيري زن در خانواده، افزايش تجملگرايي و افزايش طلاق، افزايش سن ازدواج، افزايش نگراني مادر نسبت به آينده فرزندان رابطه مثبت معناداري وجود دارد. به عبارت ديگر مي‌توان گفت زنان امروزي تحت تأثير عوامل مختلف اجتماعي به هويتي جديد دست يافته اند كه با باروري زياد در تقابل است. همچنين طبق يافته‌هاي حاصله مي‌توان گفت كه عوامل مرتبط با ترجيح تك فرزندي از ديدگاه زنان مورد بررسي رتبه بندي يكساني ندارند و طبق يافته‌ها در درجه اول درآمد خانواده با ميانگين 3.90 از اهميت و اولويت خاصي نسبت به ديگر مؤلفه‌ها برخوردار است و مابقي مؤلفه‌ها به ترتيب وابستگي اشتغال زنان با ميانگين 3.80، جنس فرزند اول با ميانگين 3.75، مدت ازدواج با 3.72، استقلال و قدرت تصميم گيري زن با 3.62، افزايش سن ازدواج با 3.60، افزايش طلاق با 3.56، تعداد فرزندان ايده آل با ميانگين 3.45، سطح تحصيلات با ميانگين 3.42، نگراني مادران نسبت به آينده فرزندان با 3.41، افزايش تجمل گرايي با 2.21 و افزايش فرد گرايي با ميانگين 1.50 مورد توجه و اولويت زنان مورد بررسي بوده اند. نتايج كلي حاكي از آنست كه زناني كه تحصيلات بالاتري دارند و شاغل هستند،دسترسي بيشتري به وسايل ارتباط جمعي دارند، زناني كه از استقلال و پايگاه اجتماعي بالاتري برخوردارند و در سنين بالاتر ازدواج مي‌كنند، نگرش مثبتتري نسبت به داشتن تنها يك فرزند از خود نشان مي‌دهند. آنچه در اين پژوهش حائز اهميت است بيان اين نكته است كه داشتن فرزند واهميت آن پايين نبوده ليكن مشغله،استقلال زنان، تجمل گرايي و در كل ترجيح لذت كار و تحصيل، باعث شده تا زنان به داشتن فرزند كمتر و يا تنها يك فرزند بسنده نمايند. كلمات كليدي: باروري، رفتار باروري، تك فرزندي، ترجيح تك فرزندي شهرستان پيرانشهر.

1404/9/29

مينو عظيمي

79442