قوميت و باروري: بررسي و تحليل رفتارهاي باروري گروه¬هاي قومي در شهرستان اهواز و عوامل مرتبط با آن

Ethnicity an‎d Fertility:A Study an‎d Analysis of Fertility Behaviors Among Ethnic Groups in Ahvaz County an‎d Related Factors

كارشناسي ارشد

جمعيت شناسي

دانشگاه پيام نور مركز مهاباد

1401-1404

1404/9/18

خوب

116 ص.

مهدي رضائي

ندارد

چكيده: پژوهش حاضر با هدف بررسي و تحليل رفتارهاي باروري گروه¬هاي قومي در شهرستان اهواز و عوامل مرتبط با آن به روش توصيفي – پيمايشي انجام گرفته است. جامعه¬آماري شامل كليه زنان واقع در سن باروري 15 تا 49 سال ساكن شهر اهواز كه متاهل و داراي فرزند و در سال 1404 هستند، مي¬باشند. طبق آمار دريافتي از دانشگاه علوم پزشكي استان خوزستان تعداد مادران 247697 گزارش شد. روش نمونه¬گيري مورد استفاده در اين تحقيق، نمونه گيري تصادفي بود. براي انجام اين كار، ابتدا به سراغ افراد رفتيم و از آنان در مورد ازدواج كردن و داشتن حداقل يك فرزند (مادر بودن) سوال ¬شد. در صورتي كه اين شرايط را داشتند، از آنان سوال مي¬شد. براي محاسبه حجم نمونه از فرمول كوكران استفاده كه در نهايت 392 مادر مورد بررسي قرار گرفتند. جهت سنجش وضعيت اقتصادي از پرسشنامه استاندارد صفي¬الحسيني (1395)، جهت سنجش وضعيت اجتماعي از پرسشنامه استاندارد رضايي¬پور و الرماحي (1397) و جهت سنجش وضعيت جمعيتي از پرسشنامه استاندارد وزيري¬نژاد و همكاران (1393) استفاده گرديد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه ميانگين باروري زنان عرب (25/3)، زنان فارس (25/2)، زنان لر (11/2) و زنان ترك (89/1) متفاوت است و از لحاظ اماري اين تفاوت معنادار مي¬باشد. همچنين عوامل اجتماعي-فرهنگي، اقتصادي و جمعيتي نقش معناداري در شكل‌دهي به رفتارهاي باروري گروه‌هاي قومي شهرستان اهواز دارند. در بعد اجتماعي-فرهنگي، متغيرهايي چون سطح تحصيلات مادر، ترجيح جنسي فرزند، استقلال زن، باورهاي خانواده نسبت به فرزندآوري و وضعيت اجتماعي-فرهنگي خانواده به‌طور معناداري با رفتارهاي باروري ارتباط داشتند. در بعد اقتصادي، وضعيت اشتغال، سطح درآمد، مراقبت‌هاي بهداشتي و هزينه‌هاي فرزندآوري از عوامل مؤثر بر تصميم‌گيري در حوزه باروري بودند. همچنين، در بعد جمعيتي، متغيرهايي همچون فاصله بين بارداري‌ها، تعداد بارداري، سن هنگام اولين ازدواج و سن اولين فرزندآوري تأثير معناداري بر رفتارهاي باروري نشان دادند. نتايج اين پژوهش به‌طور كلي نشان داد كه رفتارهاي باروري در ميان گروه‌هاي قومي شهرستان اهواز تحت تأثير تركيبي از عوامل اجتماعي-فرهنگي، اقتصادي و جمعيتي قرار دارد. يافته‌ها بيانگر آن است كه عواملي همچون سطح تحصيلات و آگاهي زنان، باورهاي فرهنگي و خانوادگي، استقلال زن، وضعيت اشتغال و درآمد، مراقبت‌هاي بهداشتي، هزينه‌هاي فرزندآوري، فاصله بين بارداري‌ها، سن ازدواج و تعداد بارداري به‌طور مستقيم يا غيرمستقيم بر تصميم‌گيري خانواده‌ها درباره باروري اثرگذار هستند. اين امر نشان مي‌دهد كه پديده باروري صرفاً يك فرآيند زيستي نيست، بلكه به شدت متأثر از ساختارهاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي است. بر اساس اين نتايج، پيشنهاد مي‌شود طراحي برنامه‌هاي آموزشي و آگاهي‌بخشي براي ارتقاي سطح دانش و تغيير نگرش‌هاي سنتي درباره باروري، ارائه حمايت‌هاي اقتصادي هدفمند شامل كاهش هزينه‌هاي مراقبت‌هاي بهداشتي و ايجاد فرصت‌هاي شغلي پايدار براي زنان، و ايجاد مراكز مشاوره سلامت باروري در مناطق قومي از جمله اقدامات ضروري است. واژه‌هاي كليدي: رفتار باروري، عوامل اقتصادي، عوامل اجتماعي-فرهنگي، عوامل جمعيتي، شهرستان اهواز

1404/9/29

مينو عظيمي

79440