بررسي تطبيقي ديدگاه علامه جعفري و ليپمن در خصوص تعليم‌ و تربيت

Comparative study of Allameh Jafariʹs an‎d Lippmanʹs views on education

كارشناسي ارشد

علوم قرآن و حديث

دانشگاه پيام نور مركز فسا

1403-1404

1403/11/24

بسيار خوب

94ص.

جمالي‌زاده، حسين

رنجبر، محمدرضا

ص 92-84.

Education , rational education , Allama Jafari , Lipman

دانشگاه پيام نور مركز فسا

دوران كودكي، دوراني سرنوشت‌ساز و حساس در زندگي انسان‌هاست؛ دوره‌اي كه سرشار از كنجكاوي، خلاقيت و رغبت به يادگيري است و شور و شوق دانستن و درك كردن در كودكان موج مي‌زند. از اين رو، اين دوران را بايد فرصتي مغتنم شمرد و با پرورش هرچه بهتر استعدادهاي كودكان، عادت به آزادانديشي و تفكر انتقادي و خلاق را در آن‌ها تثبيت و نهادينه كرد. اگرچه انديشيدن امري طبيعي و ذاتي براي انسان است، اما درست انديشيدن نيازمند هدايت، تمرين و تربيت است. پژوهش حاضر به روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از ابزارهاي كتابخانه‌اي و الكترونيكي، به بررسي تطبيقي ديدگاه‌هاي علامه جعفري و ليپمن در حوزه تعليم و تربيت پرداخته است. در رويكرد ليپمن به تعليم و تربيت، يكي از اهداف اصلي فلسفه براي كودكان، پرورش تفكر استدلالي، بهبود روحيه پرسشگري، تقويت گفت‌وگو و كاوشگري، و همچنين پرورش تفكر انتقادي و خلاق است. اين برنامه به توسعه توانايي‌هاي فردي و اجتماعي كودكان كمك مي‌كند و با توجه به اهداف آن، مي‌تواند حلقه مفقوده نظام تعليم و تربيت باشد. اين رويكرد نقش بسزايي در رشد و تعالي كودكان و بارورسازي فكر و انديشه در تمامي حوزه‌هاي آموزشي و پرورشي ايفا مي‌كند. از منظر علامه جعفري، وظيفه تعليم و تربيت به عنوان بستري براي حيات معقول، اين است كه اولاً مهارت‌هاي لازم براي تعقل را به افراد بياموزد و ثانياً، فراگيران را در تشخيص اهداف متعالي زندگي ياري رساند. هر دو اين انديشمند به اهميت دوران كودكي در پرورش استعدادها و تمايل به يادگيري تأكيد دارند. علامه جعفري بر پرورش قوه تفكر فردي و اخلاقي با هدف عبادت و بندگي خدا تأكيد مي‌كند. در حالي كه ليپمن بر جنبه‌هاي اجتماعي و فلسفي تربيت اخلاقي تمركز دارد؛ لذا هر دو ديدگاه بر اهميت تربيت عقلاني و اخلاقي تأكيد مي‌كنند، اما با رويكردها و روش‌هاي متفاوت. هرچند بسياري از انديشه‌هاي ليپمن در مباحث اسلامي، به ويژه در آراء علامه جعفري، قابل مشاهده است، اما اين انديشه‌ها هنوز به مرحله عمل و كاربرد در نظام تعليم و تربيت و آموزش و پرورش ما راه نيافته‌اند.

1404/07/28

رفيع

79029