597

Reflecting the position of motherhood in contemporary literature based on the poems of Forough Farrokhzad

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي (M.A.)

دانشگاه پيام نور مركز خوي

1402

بهار 1403

دكتر طاهر لاوژه

دكتر زينب رحمانيان

مادرانگي مفهوم تكامل‌يافتة زن‌بودن و مادربودن و مضامين حاصل از اين تعابير دقيق است. مادرانگي به هيچ روي، منوط به زايش و پرورش كودك نيست و در عين حال امكان اينكه تجربة زايش و تولد فرزند هم در آن وجود نداشته باشد، وجود دارد؛ از همين روي، صرفاً معناي فيزيولوژيكي آن مطرح نيست. موضوع زنانگي و مادرانگي از موضوعات اصلي زندگي افراد بشر است و نمود آن در آثار ادبي جلوه‌هاي درخشاني دارد. ادبيات معاصر فارسي بنا به ضرورت و اقتضاي عصر، اغلب با اين مفاهيم پيوندي عميق برقرار مي‌كند و بنابراين بررسي نقش مادر به عنوان يك زن در همه آثار ادبي به ويژه آثار معاصر حايز اهميت است. اشعار برخي شاعران معاصر و به‌خصوص اشعار فروغ فرخزاد از اين نظر قابل توجه به نظر مي‌رسد. در اين پايان‌نامه به شيوة توصيف و تحليل، مباني زنانگي و مادرانگي و مفاهيم مرتبط با آن در اشعار برخي شاعران به طور عمومي و شعر فروغ به صورت خصوصي بررسي شده است. فروغ با استفاده از مفاهيم فلسفي، سياسي، اجتماعي و با نگرش ادبي خاص خود، مضمون زن و مشخصة مادرانة آن را بازتعريف مي‌كند و آن‌ها را به گونه‌اي دلخواه و مطابق با شرايط و الگوهاي زنانه تغيير مي‌دهد. او در سه دفتر شعري خويش با عناوين «اسير، ديوار و عصيان» مسايل را از ديدگاهي زنانه، مادرانه و دروني روايت مي‌كند. بر اساس شواهد شعري وي مي‌توان گفت كه او رنگ زنانه و مادرانگي عميقي به شعر امروز فارسي مي‌دهد و ادب فارسي را به سوي احساسات و عواطف سرشار زنانه و مادرانه سوق مي‌دهد و به بسياري از معاني و مفاهيمي نظير آزادي زن، تولد و تربيت، عشق به فرزند و زندگي، تساوي حقوق زن و مرد، رشد و بالندگي زنان در جامعه، خاطرات دوران كودكي، محبت و صميميت، عاطفه و احساس و ديگر معاني حاصل از آن‌ها جهت مي‌دهد. كليد واژه¬ها: ادبيات معاصر، شعر فارسي، فروغ فرخزاد، مادرانگي، نقد زن‌مدارانه.

1402/12/22

محمدحسن كريمي

77555