4568پ

Surveying the Degree of Compliance of Public Library Resources with Users' Information Needs (Case study: Public Libraries of Mazandaran Province, Year 2021)

كارشناسي ارشد

علم اطلاعات و دانش شناسي - مديريت اطلاعات

دانشگاه پيام نور تنكابن

1400

1401/02/19

115ص.

مختاري ، حيدر

قاضي زاده ، حميد

90-97

information needs, public libraries, compliance of resource, collection building, Mazandaran province

هدف: كتابخانه ها به منظور تحقق هدف هاي خود بايد داراي مجموعه منابعي باشند كه پاسخگوي نيازهاي كاربران خود باشد. هدف پژوهش حاضر بررسي ميزان تطابق منابع كتابخانه هاي عمومي استان مازندران با نيازهاي اطلاعاتي كاربرانشان مي باشد. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف كاربردي است كه به صورت توصيفي–پيمايشي انجام گرفت. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بود كه روايي آن از طريق اخذ نظرات استادان متخصص دانشگاه پيام نور در رشته علم اطلاعات و دانش-شناسي تأييد شد. پايايي پرسشنامه بر اساس ضريب آلفاي كرونباخ 801/. تعيين شد. جامعه آماري پژوهش شامل كليه كاربران فعال كتابخانه هاي عمومي استان مازندران برابر با 31321 نفر بود. نمونه پژوهش طبق جدول كرجسي و مورگان 380 نفر تعيين گرديد. 290 از اعضاي كتابخانه برابر با 3/76 درصد نمونه پژوهش پاسخگوي پرسشنامه بودند. از نرم افزار آماري SPSS جهت تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد. يافته ها: 6/56 درصد پاسخ دهندگان زن و 4/43 درصد نيز مرد بودند. 4/72 درصد كاربران بين يك تا پنج سال سابقه عضويت در كتابخانه هاي عمومي استان مازندران را داشتند. اولويت موضوعي كاربران، موضوعات حوزه ادبيات با 6/26 و روانشناسي با 5/14 درصد بود. بيشترين كمبود منابع در حوزه كتابهاي كمك آموزشي با 9/16 درصد و كتابهاي رده كليات با 4/13 درصد بود. مهمترين عوامل رفع نيازهاي اطلاعاتي كاربران تخصص و مهارت كتابداران در بازيابي اطلاعات با 9/95 درصد و انجام خدمات مشاوره با اعضا جهت شناسايي دقيق نيازهاي اطلاعاتي آنان با 89 درصد بود. دو عامل استفاده از نظرات كتابدارن در انتخاب كتاب با 82 درصد و نظرسنجي از اعضا در رابطه با تأمين منابع با 3/78 درصد مهمترين عوامل تقويت نيازسنجي اطلاعاتي كاربران بودند. كمبود نسخ كتابهاي پرطرفدار در كتابخانه با 5/75 درصد و عدم توجه به نقش كتابدار در انتخاب كتاب با 6/68 درصد مهمترين موانع رفع نيازهاي اطلاعاتي كاربران كتابخانه ها بود. 8/44 درصد كاربران ميزان تطابق منابع بخش كمك آموزشي با نيازهاي اطلاعاتي خود را كم و 9/37 درصد آنها ميزان تطابق منابع بخش نوجوان را با نيازهاي اطلاعاتي خود زياد اعلام كرده بودند. همچنين، ميزان تطابق منابع بخش بزرگسال، نشريات و بخش كودك در حد متوسط گزارش شد. 1/62 درصد كاربران به ميزان متوسطي از منابع موجود در كتابخانه هاي عمومي استان مازندران رضايت داشتند. همچنين، بين جنسيت، تأهل و مدرك تحصيلي كاربران كتابخانه ها با ميزان تطابع منابع با نيازهاي اطلاعاتي آنان هر سه با سطح معناداري 000/.0 رابطه معني داري وجود داشت. نتيجه گيري: تأمين منابعي در حوزه كتابهاي كمك آموزشي و رده هاي موضوعي ادبيات و روانشناسي ضروري است. ضرورت تهيه منابعي در راستاي كتابهاي درسي دانش آموزان براي بخش نوجوان و همچنين وجود خط مشي تأمين منابع با در نظرگرفتن نظرات اعضا و به ويژه كتابداران بيش از پيش احساس مي گردد.

1403/09/03

76987