پ.ع.ت.3324

Investigating educational equality in Iran with emphasis on gender, economic status and cultural pluralism in the social studies course of the first secondary school (7th, 8th and 9th grades)

كارشناسي ارشد

علوم تربيتي، تحقيقات آموزشي

دانشگاه پيام نور كرج

1402

1402/06/21

عالي

ديبا واجاري، طلعت

educational equality , gender , cultural pluralism , socio-economic status

پ استاد راهنما دانشگاه پيام نور مركز كرج

برابري آموزشي فرايندي است كه كليه دست اندركاران آموزشي به آن دقت نموده و خواستار برقراري آن در محيط آموزشي خويش هستند. هدف از پژوهش حاضر بررسي وضعيت برابري آموزشي در ايران از منظر محتواي كتاب مطالعات اجتماعي دوره متوسطه اول مي باشد. روش تحقيق حاضر پيمايشي و طرح پژوهش از نوع تحليل آميخته (محتواي كمي و كيفي) شامل تحليل محتواي درس مطالعات اجتماعي مقاطع هفتم، هشتم و نهم مي‌باشد كه طبق روش گراند تئوري (كدگذاري باز، محوري، گزينشي) كدگذاري و تمامي كتب مطالعات اجتماعي(كلاس‌هاي هفتم، هشتم و نهم) مطابق مؤلفه‌هاي كسب شده تحليل محتواي كمّي شدند. جامعه آماري اين تحقيق كليه كتب مطالعات اجتماعي مي‌باشد و تعداد نمونه آماري تمام شماري كتب مطالعات اجتماعي دوره متوسطه اول است كه با استفاده از روش نمونه گيري هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوري اطلاعات در جهت سنجش برابري آموزشي، شيوه تحليل محتواي كمي بود. براي بررسي روايي شاخص‌هاي تحليل محتواي سنجش، نخست به بررسي منابع معتبر خارجي پرداخته و سپس عبارات و كلمات مرتبط با برابري آموزشي ونيز مؤلفه‌هاي آن از اين منابع را تهيه نموده و سپس با نظر اعضاي هيات علمي و متخصصان رشته مطالعات اجتماعي، كلماتي كه(واحدهاي تحليل) نشان‌دهنده برابري آموزشي و يا هركدام از مؤلفه‌هاي آن هستند؛ از اين مجموعه استخراج و تصحيح و مورد نقد قرار گرفت. براي بررسي پايايي در بخش تحليل محتوا نيز از شيوه پايايي كد گذاري بيروني شد و به شيوه هدفمند كتاب‌هاي مطالعات اجتماعي را انتخاب و به تحليل محتواي آن مطابق جدول استخراج اطلاعاتِ برابري آموزشي و مؤلفه‌هاي پرداخته و با توافق محقق و استاد محتوا انتخاب شد. بعد از انجام مراحل كدگذاري گراندد تئوري و مرحله كدگذاري باز، محوري و گزينشي يا انتخابي بر روي كتب مطالعات اجتماعي دوره متوسطه اول در سال تحصيلي 99-1398 صورت گرفت و شاخص‌هاي اصلي و فرعي برابري آموزشي استخراج شدند. يافته ها نشان داد كه در مؤلفه جنسيت حضور زنان و دختران كمتر از حضور مردان و پسران است، برخورداري عاطفي مانند كليه امور جنسيتي به نفع مردان بوده، زنان اكثر مواقع نقش مادري و مردان، غلبه‌ي نقش پدري بر ديگر نقشها به مراتب كمتر مي باشد، دختران در فرايند تعامل بيشتر با مادر و همراهي در امور منزل همراه بوده و تعاملات پسران نيز در راستاي يادگيري از پدران بود، دختران، بيشتر به صورت افرادي وابسته و پسران اشخاصي مستقل نشان داده شدند، دختران با حضور در منزل و فضاي عمومي و پسران در كليه مكان ها و تفريحات ياد شدند. در مؤلفه تكثر فرهنگي در مقوله سرزمين به مؤلفه ها بسيار كم پرداخته شده، در زمينه مؤلفه ميراث فرهنگي، آشنايي با ميراث فرهنگي و نمادها و اسطوره ها بوده، در زمينه مؤلفه اجتماعي تمامي ابعاد بسيار ضعيف بررسي شده، در زمينه زبان و پوشش در تصاوير كتاب اغلب براي زنان با روسري، چادر و كاملا پوشيده و براي مردان و پسران پيراهن استين بلند آمده و زنان فقط در چند تصوير پوشش سنتي، لباس محلي داشتند، در مقوله ارزش هاي مشترك فرهنگي در كل ميزان پردازش اندك، در مقوله روابط بين قومي هيچ مطلبي يافت نشد، در مقوله خرده فرهنگ نيز موارد بسيار اندكي پرداخته شد، در مقوله انتقال فرهنگي دمطالب بسيار مختصر در حد عرفي چند شاعر، دانشمند و سلسله ها بود. در مؤلفه وضعيت اقتصادي-اجتماعي همانند ديگر حوزه‌ها اين حوزه جايگاه خاصي نداشته و ذهن دانش آموز را به سمت زندگي شهرنشيني و امكانات بهتر اين فضا هدايت مي كرد

76984