LP 79

Qualitative and quantitative investigation of word formation process in Hoshang Moradi Kermani's works A case study of Khomra books and carpet weaving children

كارشناسي ارشد

زبان وادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور نجف آباد

1403

عليرضا عرب بافراني

Hoshang Moradi Kermani , Khomera , carpet weaving children , word-making

يكي از نويسندگان تاثيرگذار در جريان ادبيات داستاني معاصر و به خصوص ادبيات كودك و نوجوان، هوشنگ مرادي كرماني است كه مجموعه هاي گرانقدري را براي ادب فارسي به يادگار گذاشته است. آثاري كه مي تواند در مباحث آموزش زبان و دستور زبان فارسي حايز اهميت فراواني باشد.از ميان اثار او مي توان به خمره و بچه هاي قاليباف خانه اشاره كرد كه در سطوح مختلف ملي و بين المللي حائز جوايز ارزشمندي شده اند. اين دو اثر با قابليتهاي مختلف واژه و واژه سازي مبناي اين تحقيق و پژوهش قرار گرفته است. اين نويسنده اهميت رمان را در ترويج زبان و لحن، بيشتر از فرهنگ نامه‌ها مي‌داند. او ورود انواع ادبي جديد را عامل اصلي بروز اصلاحات ادبي مي‌داند. اين مايه از دلبستگي به داستان با زمينه هاي جديد همراه با زبان ساده و به خصوص زبان كوچه و بازار و نمود آن در يك نوع ادبي جديد، زمينهي ظهور فرايندهاي مختلف واژه سازي به خصوص تركيب ، اشتقاق ، گسترش استعاري و تكرار را در داستان «بچه هاي قاليباف خانه» و «خمره» فراهم كرده است. بر اين اساس در اين پژوهش به شيوه كتابخانه اي و توصيفي و تحليلي به مباحثي چون تركيب و انواع آن مانند طبقه بندي صوري كلمات مركب ، طبقه بندي مبتني بر مقوله ي اجزاي ساختاري، طبقه بندي مبتني بر شيوهي تركيب و تقسيم بندي معنايي كلمات مركب ، اشتقاق ، با مباحثي چون اشتقاق پايگاني و ناپايگاني ، وندافزايي و بررسي وندهاي تصريفي و اشتقاقي،‌ همچنين به ديگر فرايند هاي واژه سازي مانند تركيب و اشتقاق ، تكرار ، واژه سازي بديع ، فرايند تبديل ، كوتاه سازي ، ترخيم، پسين سازي ، اختصار سازي ، سرواژه سازي ، آميزش و گسترش استعاري پرداخته مي شود. بررسي ها نشان مي دهد كه در داستان بچه هاي قاليباف خانه از فرآيند هاي تكرار و اشتقاق بيشتين استفاده انجام شده و از تركيب ، تركيب اشتقاق و تكرار نيز استفاده اندكي صورت پذيرفته است. در داستان خمره به ترتيب از فرآيند هاي تكرار و تركيب بيشترين استفاده صورت پذيرفته است و البته از اشتقاق در حد متوسط استفاده شده ، از ساير روش در حد اندكي بهره برداري صورت گرفته است.

1403/7/1

سميه طاهري

76969