8336پ

كارشناسي ارشد

فيتوشيمي

دانشگاه پيام نور

1392

17/09/1392

163ص

سفيدكن، فاطمه

منفرد، اعظم

161-152ص

عظيمي، رقيه , عنوان , دانشگاه پيام نور/ تهران شرق

جنس بومادران در ايران 19 گونه گياه علفي چندساله و غالباً معطر دارد كه شش گونه آن انحصاري كشور ايران است. Achillea nobilis با نام فارسي بومادران تماشايي يكي از گونه‌هاي بومياين جنس در ايران است. بخش‌هاي مختلف گونه‌هاي بومادران به طور گسترده در طب سنتي به علت خواص متعدد دارويي از جمله فعاليت‌هاي ضد ميكروبي-ضدالتهابي-ضدآلرژي و آنتي اكسيدان استفاده مي‌شوند. اين تحقيق با هدف مشخص كردن كميت و كيفيت اسانس اكسشن هاي مختلف بومادران تماشايي (Achillea nobilis) در شرايط زراعي انجام شد. براي اين منظور ابتدا بذر اكسشن هاي مختلف بومادران تماشايي از رويشگاههاي مختلف جمع‌آوري شده و براي اولين بار، در شرايط محيطي يكسان در مزرعه تحقيقاتي ايستگاه تحقيقات البرز واقع در شهرستان كرج كشت شد.ابتدا به منظور بررسي و مقايسه كمي و كيفي اسانس سرشاخه گلدار و هر يك از اجزاي آن (گل، برگ و ساقه) به صورت مجزا، پس از جمع‌آوري سرشاخه يكي از اكسشن‌ها (جمعيت همدان)در زمان اوج گلدهي، جدا كردناندام‌ها و خشك كردن در سايه، اسانس‌گيري به روش تقطير با آب صورت گرفت. اسانس‌هاي حاصل با استفاده از دستگاههاي گازكروماتوگرافي (GC) و گازكروماتوگرافي متصل به طيف‌سنج جرمي (GC/Mass) مورد تجزيه كمي و كيفي قرار گرفتند بيشترين بازده اسانس نسبت به وزن خشك مربوط به گل (32/1) و كمترين مقدار بازده اسانس مربوط به ساقه (14/0) بود؛ و بازده اسانس كل سرشاخه گلدار (85/0 درصد) و برگ (62/0 درصد) بود.تركيب‌هاي عمده اسانس گل و برگ شامل سيس-كريزانتنول (به‌ترتيب 1/47 و 8/50 درصد) و آلفا-توجون (به‌ترتيب 8/8 و 1/9 درصد) بودند.اسانس ساقه با 7/19 درصد كوبنول، 2/19 درصد اينديپون، 4/15 درصد سيس-كريزانتنول و 9/9 درصد اينترمدول، با اسانس برگ و گل تفاوت‌هاي زيادي داشت. تركيب‌هاي عمده اسانس سرشاخه گلدارشامل سيس- كريزانتنول (7/41 درصد)، آلفا-توجون (2/10 درصد)و كامفور (1/8 درصد) بودند. با توجه به نتايج حاصله نمونه مورد بررسي را مي‌توان به عنوان يك كموتايپ غني از سيس-كريزانتنول معرفي نمود. همچنين با توجه به اين كه تركيب اسانس سرشاخه گلدار از نظر حضور تركيب‌هاي عمده با تركيب اسانس برگ و گل تفاوت زيادي ندارد، از طرفي عملكرد سرشاخه گلدار از عملكرد برگ و گل به تنهايي بالاتر است، اسانس‌گيري از سرشاخه گلدار اين گياه قابل‌ توصيه است.

فصل اول:كليات. فصل دوم: پيشينه تحقيق. فصل سوم: مواد و روشها. فصل چهارم: نتايج و بحث

7689