پ.ع.3292

The effect of changes in construction contracts

كارشناسي ‌ارشد

مهندسي عمران - مهندسي و مديريت ساخت

پيام نور كرج

1403

1403/06/26

عالي

منير عباسي، آرمين

Changes , Construction Contracts , Employer , Employer's Consultant , Contractor , Contractor's Consultant , Three-Way Contracts

پ استاد راهنما پيام نور مركز كرج

يكي از مهم‌ترين چالش‌ها در پروژه‌هاي ساختماني، تغييرات است. تغييرات قابل‌توجه در پروژه‌ها احتمالاً منجر به اصلاح شرايط قراردادي بين ذي‌نفعان و مالكان خواهد شد، به اين ترتيب هر تغييري بايد مورد‌توجه قرار گيرد، بنابراين مطالعۀ حاضر با هدف بررسي اثر تغييرات در قراردادهاي ساخت (سه‌عاملي) انجام شد. اين پژوهش از نظر هدف، بنيادي–كاربردي و از نظر نوع و ماهيت تحقيق كيفي-تئوري-پرسشنامه‌اي است. جامعۀ مورد‌مطالعه شامل مديران 5 پروژۀ انبوه‌سازي ساختماني مربوط به شركت پيمانكاري ساختمانيِ فكور صنعت تهران كه در شهرهاي سيرجان، تربت حيدريه، عسلويه و خرامۀ شيراز مشغول به فعاليت در ساخت ساختمان‌هاي پيش‌ساخته است. اين شركت به‌همراه شركت ماشين‌سازي همكارطرح بوده و بعضي قراردادها برعهدۀ فكورصنعت بوده و بعضي برعهدۀ شركت ماشين‌سازي (عمدۀ فعاليت: ساخت كارخانجات فولاد و پتروشيمي است) مي‌باشد. در همين راستا و با هماهنگي‌هاي انجام‌شده، 6 مصاحبه با كارگران، كاركنان، مديران پروژه، كارفرما و پيمانكار برگزار گرديد و در نهايت ابزار گردآوري اطلاعات اين تحقيق كه شامل پرسشنامۀ محقق‌ساخته بود ايجاد و نهايي شد و اعتبارسنجي پايان‌نامه نيز انجام گرديد. نتايج مطالعه نشان دادند كه مهم‌ترين عوامل مرتبط با تغييرات در بخش تيم كارفرما-مشاور كارفرما، دستۀ قبل از مناقصه، حين قرارداد و در نهايـت حـين اجرا است. همين‌طور در بخش 5 مؤلفۀ پر‌اهميت عملكرد كارفرما و مشاور كارفرما مؤثر بر تغييرات پروژه‌هاي ساختماني به‌ترتيب اهميت، شفاف نبودن اسناد مناقصه، كاهش يا افزايش محدودۀ كار، برآورد اوليۀ غير‌واقعيِ بودجۀ تكميل پروژه، برآورد اوليۀ غلط مقادير و احجام كار و برآورد اوليۀ غيرواقعي زمان اجراي پروژه مي‌باشند. همچنين در بخش عملكرد پيمانكار و مشاور پيمانكار 5 مؤلفۀ پر اهميت و مؤثر بر تغييرات پروژه‌هاي ساختماني به‌ترتيب اهميت عبارت است از: اشتباه در برنامه‌ريزي، عدم‌تأمين مناسب و به‌موقع متريال و منابع مورد‌نياز، نقص يا خطا در طراحي، طراحيِ غير‌اجرايي و مشكلات مالي پيمانكار. در آخر نيز 5 عامل كليدي: عوامل بيروني تحريم، تورم، تغيير شرايط سياسي كشوري، تغيير ذي‌نفعان كليدي و تغيير بازارهاي رقابتي از عوامل مهم بيروني مؤثر بر تغييرات هستند. با به‌‌دست آمدن اين تغييرات از داده‌ها مي‌توان با اعمال برخي اصلاحات اين تغييرات را مديريت نمود. براي مثال در بخش عملكرد كارفرما و مشاور كارفرما در برآورد غيرواقعيِ بودجۀ تكميل پروژه مي‌توان با برآورد دقيق نرخ و قيمت به‌روز آهن، مصالحي نظير سيمان و غيره و آينده‌نگري در برآورد قيمت آن‌ها تغييرات را مديريت نمود. يا با تكميل بودجۀ قبل از اجراي كار و واگذاري آن به يك پيمانكاري كه داراي تأمين مالي مناسبي است، مي‌توان تغييرات در برآورد اوليۀ زمان اجراي پروژه را مديريت نمود. طبق آمار بيشترين جامعۀ آماري شامل مردان از قشر كارگر با مدرك كارشناسي در ردۀ سني 30 تا 40 و سابقۀ كاري 5 تا 10 سال مي‌باشد. طبق نتايج به‌دست آمده سه پارامتر عملكرد كارفرما-مشاور كارفرما در حين عقد قرارداد، مسائل سياسي و اقتصادي در عوامل بيروني مؤثر و تأثيرات در طراحي و تأثيرات بر زمان در اثر كلي تغييرات بيشترين اولويت را دارند.

76878