4558پ

Investigating the stylistic coordinates of Ashegh Isfahani poems

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور ملاير

1401

1401/09/29

بسيارخوب

156ص.

شاملو ، اكبر

عطايي ، يحيي - رضايي ، بيتا

133-136

poet's style, Ashegh Esfahani, romantic themes, literary return

عاشق اصفهاني شاعريست غزل سرا و در قصيده چندان ماهر نيست، در غزل شيوه ي خوشي دارد و به سبك شعراي عراقي شعر مي گويد و بيشتر از حافظ و سعدي تقليد كرده است. اختلافش با حافظ اين نظر است كه خيالاتش محدود است و غزلياتش معنويت و مضامين غزل هاي حافظ را ندارد. چنين به نظر مي رسد كه شاگرد دبستان سعديست زيرا مضامين را در قالب الفاظ ساده گنجانيده است. ولي چون اشعارش شامل خوب و بد و زشت و زيبا و مطبوع و نامطبوعست بي شك به پاي سعدي هم نمي رسد ولي از شعراي خوب است. كلام عاشق ساده و بي تكلف و بي تصنع است و معلوماتي نداشته كه تحت تأثير آن واقع شود. از شعرائيست كه عالم را از دريچه ي احساسات شخصي مي‌بيند و مشاهدات و خيالات خود را با الفاظي ساده بيان مي كند ولي مضامين تازه هم ندارد و پيرو مضامين قدماست. با همۀ اين احوال مضامين او لطيف است و به نظر تازه مي‌آيد ولي پس از دقت معلوم مي‌شود كه تازگي ندارد و همان افكار پيشينيان است كه خوب پرورانده است. عاشق اشعارش لطيف است و سوز و گداز او شخص را متأثر مي كند. در حقيقت مي توان گفت كه نصف اشعارش عاليست. عاشق رباعيات خوبي هم دارد و مانند ديگر شعرا بسياري از مضامين رباعيات خيام را اقتباس كرده است. باري وي عاشقي است باوفا كه همواره در راه عشق قدم مي زند و اگر چه هرگز به مراد نرسيده ولي از شيوۀ عاشقي خود هم دست برنداشته، نكتۀ مهم تر آن كه كلمات ناپسند و ركيك در اشعار خود استعمال نكرده و عفت ادبي را هيچ وقت از دست نداده است. در زمان عاشق اصفهاني، سعي به بازگشت به سبك عراقي بود زيرا از ابتداي تسلّط مغول در ايران شعرا سبك ساده عراقي را رها كرده و سبك هندي، اختيار نموده‌بودند. شعراي پيشگام در اين مرحله از اهمّيتي ويژه برخوردارند، كه عاشق اصفهاني از جمله‌ي اين شاعران است، كه اشعارش حاكي از رواني و سلاست بيان و سلامت گفتار مي‌باشد و اين خود خدمتي در راه اصلاح شعر فارسي بوده است.

1403/08/26

76870