چكيده
خاكهاي كشاورزي منطقه اولي كندي در شمال تبريز و شمال غرب ينگه اسپران قرار دارد. نمونه برداري خاك از 5 چاهك بصورت سيستماتيك برداشت شده است. با استفاده از دادههاي ژئوشمي محيطهاي تشكيل خاكهاي هاي كواترنر زيرين اولي كندي در محيط نزديك به ساحل در يك دشت پلايايي با انرژي آرام (تهنشيني گلسنگها) و بعضا آشفته (ذرات درشت گراولي كانالي)داراي رسوبات آواري بوده است. خاكهاي منطقه اولي كندي بصورت نواري منطقه وسيعي در بالاي گسل تبريز تناوبي از لايه هاي گلسنگ ضخيم، ماسه و كنگلومرا كانالي تهنشين شده اند در بعضي مناطق مانند حاشيه رودخانه ها بخصوص دشت سيلابي زون خاكزايي پيشرفت كرده و براي كشاورزي مناطق مفيدي است ولي در بعضي مناطق زون خاك نارس در تپه هاي منطقه براي كشاورزي مساعد نيست. شرايط تكتونيك فعال و غيرفعال بودن در حاشيه قارهاي خاكهاي منطقه را كنترل كرده است. در بين رسوبات گلي در حوضچه باتلاقي گلهاي سياه آليدار و در محيطهاي بيرون از آب گلهاي قرمز رنگ و قهوه اي تهنشين شده اند. منطقه اولي كندي در شمال تبريز جزو محيطهاي زمين كشاورزي و پلاياي و رودخانه اي ميباشد. خاكهاي كشاورزي اولي كندي تقريبا در سطح شيبدار تشكيل شده اند در نزديكي دره به 1.5 متر ميرسد ولي در قسمت نزديك به تپه 20 سانتيمتر ميباشد. در آناليز الك خيس نمونه ها با جور شدگي بد، منحني پهن شده و منحني يونيمدال و بيمدال و داراي منحني تجمعي(S)خابيده كه درهم بودن ذرات خاك را نشان ميدهد.كاني هاي موجود در خاكها با پراش اشعه ايكس(XRD) آناليز شده كانيهاي تعيين شده شامل كوارتز، كلسيت، آنورتيت و ميكروكلين و از كانيهاي رسي مونت موريلونيت ميباشد. آناليز ژئوشيمي خاكها به روش فلورانس اشعه ايكس(XRF) و (ICP-Os) عناصر اصلي، خاكي و نادر تعداد45 عنص تعيين شده و با ارزيابي اين عناصر مقايسه با متوسط ژئوشيمي سطح بالاي قاره (UCC) مقايسه شده است.عناصر اصلي مانند SiO2,Al2O3,Na2O تهي شده ولي عناصر CaO, MgO, MnO, P2O5 اشباء شده در صورتي كه K2O مشابه سطح قاره و Fe2O3 در نوسان است. عناصر خاكي نسبت به سطح بالاي قاره (UCC) عنصر Ybاشباع شده و ديگر عناصر نزديك به متوسط شيمي سطح قاره در حال متغيير هستند. ضريب همبستگي عناصر اكسيدي مانند Al2O3 نسبت به عناصرCaO, MgO, MnO, LOI, Li, Y,Cr, Cd,Te, Sm,Gd, Er(Loss on Ignition) ناسازگار ولي سازگار هستند. همبستگي عناصر با CaO مانند عناصر Mno, LOI, Ba, Li, Y, Cd, همبستگي قوي، ولي عناصر خاكي نادر ( REE, TI, Sb, Nd,Gd ) و عناصر كمياب TI و همبستگي ضعيف نشان ميدهند. فرايندهايي مانند دما، شوري و اكسيداسيون-احياي محيط تشكيل اين خاكها را كنترل ميكنند.
كليد واژگان: آلودگي، دانه بندي، كاني شناسي، ژئوشيمي
