چكيده
چكيده
افزايش چشمگير افراطگرايي مذهبي و خشونتهاي فرقهاي در جوامع اسلامي معاصر، ضرورت بررسي ريشههاي تاريخي و تطبيقي اين پديده را دوچندان كرده است. با توجه به خاستگاه فكري برخي از جريانهاي افراطي معاصر در گروه خوارج، اين پژوهش با رويكرد توصيفي-تحليلي و به روش كتابخانهاي، به مقايسه تطبيقي خوارج با سلفيهاي تكفيري پرداخته است. با تمركز بر نهج البلاغه، عوامل مؤثر بر شكلگيري افراطگرايي همچون ساختارهاي قدرت پيش از اسلام، تعصبات قومي و قبيلهاي، و جهل مورد تحليل قرار گرفته است. در ادامه، راهكارهاي مقابله با افراطگرايي از منظر امام علي (ع) و تطبيق آن با شرايط كنوني، شامل تبيين علمي، گفتگو، و حذف ريشههاي اين پديده، ارائه شده است. نتايج اين پژوهش نشان ميدهد اين دو گروه عليرغم تفاوتهاي زماني و جغرافيايي، ريشههاي فكري مشتركي در افراطگرايي و خشونت دارند. هر دو گروه با برداشتهاي نادرست از دين، به تفسيرهاي افراطي و تكفير روي آوردهاند. اين پژوهش ضمن تبيين شباهتها و تفاوتهاي خوارج و سلفيها، راهكارهايي همچون تبيين چهره واقعي سلفيگري، نقد علمي تفكر تكفيري، گفتوگو با علماي معتدل و مقابله رسانهاي با افراطگرايي را براي مقابله با اين جريانها پيشنهاد ميكند. در نهايت، پژوهش بر اهميت يك رويكرد جامع و چندجانبه براي مقابله با افراطگرايي تاكيد دارد.
كليد واژهها؛ افراطگرايي، خوارج، سلفيهاي تكفيري، علي(ع)، نهج البلاغه
