558

Persian Language and Literature - Children and Adolescents Literature Persian Literature Group

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي (M.A.)

دانشگاه پيام نور مركز خوي

1402

بهار 1403

دكتر طاهر لاوژه

دكتر زينب رحمانيان

از جمله آثار مشهور ادبيات كلاسيك در حوزة ادبيات تعليمي، «سندبادنامه» از ظهيري سمرقندي و «مرزبان‌نامه» اثر سعدالدين وراويني است كه از بُعد داستاني و تعليمي اهميت يافته‌اند. در اين هر دو اثر، انواع داستان‌هاي آموزنده را با هدف تعليم و و تربيت مخاطبان مي‌توان ديد كه در آن‌ها داستان ابزاري مهم و قابل اعتنا براي تشريح مباني فكري و آموزه‌هاي افراد باتجربة خردمند قلمداد مي‌شود. سندبادنامه مجموعه‌اي فراهم‌آمده از قصه‌هاي هندوان قديم است و مرزبان‌نامه نيز از آثار برجستة نثر فني فارسي محسوب مي‌شود. سعدالدين وراويني، همانند ظهيري سعي كرد با استفاده از آيات و احاديث و امثال و حكم و اشعار فراوان عربي و فارسي، تعاليم اخلاقي مورد نظر خود را در شكلي دلپذير و مطبوع ارائه كند. آموزه‌هاي اخلاقي فراواني در محتواي اين دو اثر آمده است كه اين ويژگي و خصلت مهم، آن‌ها را به مجموعه‌اي شكوهمند با احتواي بر پندها و اندرزهاي سودمند قرار داده است. لذا در باب حكمت‌هاي آن آثار در حيطة آموزه‌هاي اخلاقي و با تأكيد بر تمامي پندها و اندرزهاي مندرج در هر دو اثر، از طريق تطبيق و مقايسه و به شيوة تحليلي، مضامين مشترك و متفاوت آن‌ها را مورد مطالعه قرار گرفت. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه مرزبان‌نامه از حيث احتوا بر مضامين اخلاقي و پندها و اندرزهاي حكيمانه به شيوة هنري‌تر و جامع‌تري مفاهيم را نسبت به سندبادنامه براي خواننده تبيين مي‌كند و خصلت هنري و چگونگي بيان آن، مضامين حكمي روشني را در اختيار خواننده مي‌نهد. كليد واژه¬ها: سندبادنامه، مرزباننامه، آموز‌ه‌هاي اخلاقي، پند و اندرز، مضمون و معني.

1403/06/26

محمدحسن كريمي

75921