P 286 1401

Trust in the logic of al-Tair and the secrets of Attar

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام¬نور مركز تبريز

1399

تابستان 1401

78 ص

محمدي،‌احمد

غني زاده،‌ابوالفضل

توكل مفهومي ديني ـ قرآني است كه در فرهنگ و انديشه اسلامي از اهميت زيادي برخوردار است. به‌تبع تأكيد و سفارش توكل در بستر ديني و قرآني اين مفهوم به‌طور گسترده در ساير حوزه‌هاي انديشه و تفكر اسلامي از جمله عرفان و تصوف نيز انعكاس يافته است. توكل در عرفان و تصوف اسلامي در شمار مقامات عرفاني بسيار مهم قرار دارد كه ساير مراحل سلوك وابسته به آن است. اين پايان¬نامه به روش توصيفي- تحليلي در پي بررسي توكل در آثار عطّار نيشابوري با تأكيد بر منطق¬الطير و اسرارنامه است كه از افراد برجسته حيطه عرفان و تصوف اسلامي به‌ويژه حوزه ادبيات عرفاني منظوم به شمار مي‌رود. توكل يكي از مفاهيمي است كه در آثار عطار از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، اين مفهوم نزد وي به معناي اعتماد به خدا و تسليم شدن در برابر اراده اوست. مظاهر و نشانه‌هاي اين مفهوم نيز در جاي‌جاي اشعار اين عارف موج مي‌زند. توكل در نظام عرفاني عطار داراي سطح بسيار گسترده‌اي است و او معتقد است اين مفهوم با ساير مفاهيم عرفاني نيز تلازم و پيوستگي دارد. اين مفهوم در نظام اعتقادي اين عارف به معناي اعتماد و اطمينان به خداوند در كنار جهد و تلاش در امور است و هرگز به معناي جبر و انفعال نيست، اگر جبري هم در اشعار او ديده مي‌شود اين جبر، نوعي جبر عرفاني است كه حاكي از تسليم بودن در برابر اراده خداوند است. توكل در نظر عطار آثار قابل‌توجهي دارد كه از مهم‌ترين آن¬ها مي‌توان به قرب الهي اشاره نمود. واژگان كليدي: توكل، عرفان اسلامي، اسرارنامه، منطق¬الطير، عطار.

75824