P 280 1401

The Discourse of the First Book of Masnavi is Story-Based

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز تبريز

1398

تيرماه 1401

155 ص

غني زاده،‌ابوالفضل

محمدي،‌احمد

مثنوي مولوي همچون منشوري چندضلعي، در هر چرخش نوري ديگرگون بازتاب مي‌دهد. در بررسي گفتمان حاكم بر داستان‌هاي مثنوي، مي‌توان به قرائني متفاوت از اين اثر دست يافت. گفتمان و تحليل آن به معني دست‌يابي به ايدئولوژي تاثيرگذار بر انديشه و زبان شاعر و در كنار آن، مشخص كردن رابطه بين صورت اثر و اجتماع است. نورمن فركلاف از جمله برجسته‌ترين پژوهندگان در زمينه تحليل گفتمان است كه يك متن را در سه سطح توصيف، تفسير و تبيين مورد بررسي قرار مي‌دهد. اين پژوهش، داستان‌هاي برجسته دفتر اول مثنوي را بر طبق الگوي تحليل گفتمان فركلاف مورد بررسي قرار داده است. نگارنده اين نوشتار با تكيه بر شيوه توصيفي- تحليلي، ابتدا در سطح توصيف به ويژگي‌هاي صوري توجه كرده و ارتباط آن‌ها را با محتواي متن مورد دقت قرار داده است. در سطح تفسير به بررسي بافت موقعيتي و در سطح تبيين، عوامل زمينه‌ساز، ايدئولوژي‌ها و تاثيرات مولوي از سطوح ديگر را مورد تحليل قرار داده است. يافته‌هاي پژوهش بيان‌گر اين مهم است كه گزينش واژگان، هم‌آيي و تكرار واژگان، بيانگر جريانات فكري جامعة عصر مولوي بوده است. گفتمان حاكم بر روايت‌هاي مثنوي، مبتني بر تمايلات عرفاني است، همچنين ايدئولوژي پنهان در بطن اثر، متأثر از جريان‌هاي اجتماعي و فكري دوران شاعر بوده است. كليد واژگان: گفتمان، فركلاف، تحليل گفتمان، مثنوي معنوي، دفتر اول.

75799