4510پ

The Foundations of Religious Epistemology from Suhrawardi's Point of View with Regard to Contemporary Virtuous Epistemology

دكتري تخصصي

كلام - فلسفه دين

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1401

1401/04/21

عالي

196ص.

سعيدي مهر ، محمد

علم الهدي ، سيد علي - خدري ، غلامحسين

174-186

Suhrawardi, Zagzebski, Wisdom, The Emotion of Admiration, Religious Epistemology, Rationality of Religious belief

معرفت شناسي يكي از بغرنج‌ترين مسائل فلسفه دين است. از مهم ترين مسايل معرفت شناسي مساله توجيه باور و فرايند تبديل باور به معرفت است. معمولاً معرفت را باور صادق موجه مي دانند. درون گرايان كه شامل مبناگرايان و انسجام گرايان مي شود بر دليل بالفعل و در دسترس فاعل شناسا تاكيد دارند. هسته مركزي باور را باورهاي گزاره اي مي دانند. در برابر اينها برون گرايان كه شامل اعتماد گرايان و فضيلت گراياني همانند سوسا مي شود در ارزيابي باور گزاره اي بر عوامل غير معرفتي – همانند فرآيند و قواي معرفت آفرين- معرفت بخش تاكيد دارند. در اين دو رويكرد محور ارزيابي باور، همان باور گزاره اي است. خانم ليندا زگزبسكي در بررسي انتقادي همه اينگونه هاي معرفت شناسي و با عطف توجه به فضايل اخلاقي قلمرو باورها را از گزاره به باورهاي ناگزاره اي و به جاي ارزيابي معرفتي باور به ارزيابي معرفتي فاعل شناساي بهره مند از فضايل عقلاني گسترش، داده و با ارائه ي نظريه ي فضيلت ناب در تلاش است تا راه برون شدي از چالش هاي فرا روي معرفت شناسان بجويد. وي با بهره گيري از مباني نظري برآمده از فلسفه ي اخلاق، فلسفه ذهن و معرفت شناسي و با تكيه بر فضايل عقلاني بويژه حكمت/فرزانگي به ارزيابي معرفتي فاعل شناساي داراي فضايل عقلاني روي كرده است. هدف اين پژوهش آن است كه ضمن گزارش ويژگي ها، اصول و اركان اين نظريه به خوانش فضيلت گرايانه از معرفت شناسي اشراقي سهروردي بپردازد. روش پژوهش توصيفي-تحليلي است. ضمن گزارش توصيفي از نظريه ي زگزبسكي به تحليل آن پرداخته، آنگاه با نگاه به اين نظريه ديدگاه سهروردي در معرفت شناسي را توصيف كرده و به مقايسه ي آن دو دست زده و همانندي ها و هم پوشاني آن دو را بيان كرده و تفاوت هاي آنها را برشمرده است. مسايل سه گانه ي اين پژوهش 1) تبيين ويژگي هاي معرفت شناسي فضيلت ناب و 2) خوانش فضيلت گرايانه از ديدگاه سهروردي و 3)بيان انسجام دروني اين دو ديدگاه به مثابه يك نظام معرفت شناسي و كاربست آن در معرفت شناسي ديني اين دو دانشمند است. هر دو دلايل فيلسوفان، متالهان و متكلمان را در قلمرو معقول سازي باورهاي ديني نارسا دانسته و با تكيه بر الگوگيري از فرزانگان كه ريشه در اعتماد معرفتي به خود و اعتماد معرفتي به ديگري دارد و آراسته شدن به فضايل عقلاني انجمن هاي معرفتي و تشببه به خدا(يان) و دلايل متاملانه (اول شخص) نقش الگو ها در معرفت يابي و آنگاه دلايل نظري (سوم شخص) با بهره مندي از عقل نظري و عقل عملي در پي عقلاني سازي باورهاي ديني هستند. يكي از نكات برجسته ي اين دو ديدگاه تاكيد بر اراده گرايي و عواطف ديني (همانند ستايش، تعظيم و تكريم) در فرآيند عقلاني سازي باورهاي ديني است. عشق به خدا نزد هر دو به عنوان پايه و اساس هرگونه اعتماد و آداب و مراسم ديني است. اين عشق ريشه در عاطفه ستايش (تحسين) دارد كه عشق به جست و جوي حقيقت را نيز در بر مي¬گيرد.

1403/05/27

75717