اقتصاد سياسي ايران از نگاه نظريه بازي﴿ مورد مطالعه دوران دولت نهم﴾

در اين رساله با ارائه يك الگو بر اساس مباني تصميم گيري چند معياره و نظريه بازي‌ها، چگونگي كنش متقابل دولت، كارگران (نيروي كار) و كارفرمايان (سرمايه گذاران) با يكديگر در دوره دولت نهم بررسي مي‌شود. مساله‌ مطرح آن است كه هر يك از بخش‌هاي فوق استراتژيهايي را مدنظر دارند. بر اساس بررسيهاي انجام شده و با توجه نظر خبرگان استراتژي دولت نرخ رشد اقتصادي ( درآمد ملي ) بيشتر، نرخ تورم كمتر، ماليات بيشتر و اشتغال بيشتر، استراتژي كارفرمايان دسترسي به شرايط كسب و كار بهتر، استخدام نيروي كار ارزان و راحت، دسترسي به منابع مالي ارزان و راحت و پرداخت ماليات كمتر و استراتژي كارگران دريافت دستمزد بالاتر، حفظ اشتغال، قرارگرفتن زير پوشش امكانات تامين اجتماعي بهتر و مطمئن تر و برخورداري از تسهيلات رفاهي - توزيع درآمدي در نظر گرفته شد. بازي ميان سه بازيكن از نوع ايستا با اطلاعات كامل مي‎باشد. ابتدا با استفاده از نظرات خبرگان و با بر اساس تحليل سلسله مراتبي اولويت‌هاي اجرا شده در دوره مذكور و بر مبناي تحليل شبكه اي اولويتي كه مي بايست اجرا مي شد براي هر يك از استراتژيهاي فوق تعيين گرديده و سپس تعادل نش هر سه بازيكن را تعيين مي كنيم. بر اساس نتايج تحليل سلسله مراتبي، در دوره دولت نهم، دستيابي به رشد اقتصادي ( درآمد ملي ) در اولويت اول استراتژي‌هاي دولت بوده است و مهار تورم در اولويت دوم، ماليات بيشتر اولويت سوم و نرخ بيكاري كمتر در اولويت بعدي قرار داشته است. همچنين دسترسي به شرايط كسب و كار بهتر استخدام نيروي كار ارزان و راحت دسترسي به منابع مالي ارزان و راحت وپرداخت ماليات كمتر به ترتيب اولويتهاي استراتژي‌هاي صاحبان سرمايه بوده است. دريافت دستمزد واقعي بالاتر، حفظ اشتغال، قرارگرفتن زير پوشش امكانات تامين اجتماعي بهتر و مطمئن ترو برخورداري از تسهيلات رفاهي - توزيع درآمدي نيز به ترتيب اولويت استراتژي كارگران بوده است. بر مبناي تحليل شبكه اي تأثيرگذارترين استراتژيها براي دولت به ترتيب، نرخ بيكاري كمتر، دستيابي به رشد اقتصادي ( درآمد ملي ) بيشتر، مهار تورم و ماليات بيشتر مي‎باشد و براي سرمايه‎گذاران دسترسي به شرايط كسب و كار بهتر، دسترسي به منابع مالي ارزان و راحت، استخدام نيروي كار ارزان و راحت و پرداخت ماليات كمتر و در خصوص كارگران حفظ اشتغال، دريافت دستمزد واقعي بالاتر و قرار گرفتن تحت پوشش امكانات تأمين اجتماعي بهتر و مطمئن‎تر و برخورداري از تسهيلات رفاهي- توزيع درآمدي مي باشد. مغايرت اولويت‎ها نشاندهنده بهينه نبودن استراتژيها است. بر اساس نظريه بازي‌ها تعادل نش نيز نرخ رشد اقتصادي ( درآمد ملي ) بيشتري براي دولت، تحقق شرايط كسب و كار بهتر براي سرمايه‎گذاران و دريافت دستمزد واقعي بالاتر كارگران را نشان مي‎دهد.واژگان كليدي: نظريه بازي، فرآيند تحليل سلسله مراتبي(AHP)، تحليل شبكه اي (ANP)، اقتصاد سياسي، اقتصاد ايران، دولت نهم

7543