25317پ

دكتراي تخصصي

علوم قران و حديث

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1394-1395

1401/05/25

بسيارخوب

188ص

امين ناجي، محمّد هادي ؛ فيّاض، محمّد سعيد

175-185ص

: Quran ; Meanings ; Music ; Melody

تهران جنوب

مساله نقش و ارتباط نغمات و مقامات موسيقي در قراءت قران ونيز تاثيرات متقابل معنايي درارائه مقصود و منظورايات و نيز لزوم بكارگيري اصول فنّي و علمي موسيقي در قراءت , موضوعي است كه در مجامع و محافل قراني و مراكز اموزشي قراءت مغفول واقع شده و داراي اهمّيّت بسياري است . بر همين اساسسير تحقيق در رسالهمبتني بر برّرسي شاخصه هاي موثّردر اثبات فرضيّات ارائه شده در تحقيق قرار گرفته شده است .جهت دست يافتن بهاهداف تحقيق كه در واقع همان اثبات تاثيرات الحان و نغمات مختلف موسيقي در تلاوت قران كريم است ؛ناگزير از پرداختن به مقدّماتي در حوزه علم موسيقي ؛ و صوت و لحن در قراءت بوده ايم كه در بخش اغازين رساله به ان اشاره شده و مباحث تحقيق به ترتيب در 3 فصل و 13 بخش به رشته نگارش درامده است . فصل اوّل رساله : در4 بخش و شامل ساختار ارائه شده در پروپوزال و مباحث نظري و كليّاتي از موسيقي است . در فصل دوّم به جهت ضرورت شناخت كمُّ و ِكيف علم قراءت ؛ در دو بخش مجزّا به سير تحوّلي اين فنّ و مراحل ششگانه تحوّل قراءت از صدر اسلام تا عصر حاضر اشاره شده و در ادامه به بررّسي دوران تقريب موسيقي با قراءت و نيز اشنايي با بنيانگذاران شيوه هاي نوين قراءت مبتني بر الحان موسيقايي پرداخته شده است. فصل سوّم كه قسمت اصلي و كاربردي رساله مي باشد , شامل 5 بخش است كه به تفكيك در بخش اوّل و دوّم ؛ مباحث كاربردي و تخصصّي مربوط به صوت و لحن و چگونگي پيدايش ان درعلم قراءت بعنوان ساختار اساسي تلاوت ذكر گرديده و در بخش سوّم , مقامات هشتگانه مورد استفاده در قراءت و ماهيّت و جايگاه هركدام از اين نغمات به تفكيك مورد بررّسي قرارگرفته و در ادامه تحليل تلاوت ( ايه به ايه ) و فراز به فراز , چند تن از استادان بزرگ تلاوت با ذكر جزئيّات معنايي و لحني و گوشه ها و نغمات استفاده شده با فايل صوتي پيوست ، انجام و ارائه گرديده است. در بخش چهارم و پنجم فصل سوّم بمنظور اثبات تاثيرات معنايي الحان و نغمات و فنون موسيقي درقرائت؛ هر يك از مقامات هشتگانه موسيقي با ذكر مثال عملي از تركيب لحني هر مقام بطور جداگانه ؛ و با استفاده از چند ايه بعنوان ( نمونه كاربردي ) ارائه و ماحصل تاثيرات مفهومي هر مقام بصورت جداگانه تشريح و فايل صوتي نيز ضميمه گرديده است .در نهايت با استناد به روش تحقيق و پرسشنامه دهگانه ( ليكرت ) و نمونه گيري خوشه اي ( كوكران ) و نتايج اماري به دست امده از جامعه استادان موسيقي و قرائت در سطح كشوري و بين المللي ؛ موضوع ارتباط نغمات با قرائت و نقش ان در تغيير معنايي و درك مفهومي ايات با در صد بالاي متوسّط مورد تاييد قرار گرفته شده است .

1403/02/24

75171