25313پ

Developments of the principle of personal jurisdiction in Iran's criminal laws after the Islamic revolution and its comparison with the standards of international criminal law

كارشناسي ارشد

جزا و جرم شناسي

دانشگاه پيام نورمركزتهران جنوب

1398-1399

1402/03/28

بسيارخوب

201ص

مؤمني، مهدي

191-198ص

Jurisdiction, principle of personal jurisdiction, principle of passive personal jurisdiction, citizenship of the victim, Islamic Penal Code.

تهران جنوب

يكي از اصول صلاحيت كيفري كه بر مبناي آن محاكم كشورهاي مختلف به اعمال صلاحيت نسبت به جرايم ارتكابي اقدام مي¬كنند؛ اصل صلاحيت شخصي است. اين اصل داراي دو جنبه¬ي متفاوت است كه يك جنبه از آن مربوط به جرايم ارتكابي توسط اتباع در خارج از كشور است و جنبه ديگر مربوط به جرايم ارتكابي عليه اتباع در خارج از كشور است كه اولي را اصل صلاحيت شخصي فعال و دومي را اصل صلاحيت شخصي منفعل مي¬نامند. دراينپژوهشاصلصلاحيتشخصيبهعنوانيكيازاصولصلاحيتاعمالقوانينكيفريدرخارجازقلمروحاكميت، وسابقهتاريخيايناصلوهمچنينتطبيقايناصلبااحكامشرعيوتطبيقانباحقوقجزابينالملليموردبررسيقرارگرفتهاست. همچنينمبانيواصولاصلصلاحيتشخصي(صلاحيتمبتنيبرتابعيتمجرم) وقاعدهمنعمحاكمهمجرمواصلمجرميتمتقابلموردتحليلوبررسيقرارگرفتهاست. ديوانركناصليقضاييسازمانمللاستكههمچونديگراركانسازماندرايجادوحفظصلحوامنيتبينالملليمشاركتدارد وبدينمنظورموظفاستبهموجبماده 38 قواعدحقوقيموجودرااعمالكند. بااينحالديوانبخوبيميداندوقتيدريكقضيه¬اياصولوقواعدحقوقيرااعمالميكند،درآيندهبهآناستنادمي-گردد،لذاديگرديوانصرفاًنهاديجهتحلوفصلاختلافبينطرفينيكاختلافنيست،بلكهوظيفه-يديگرديوانمشاركتدرتوسعهوشفافسازيقواعدواصولحقوقبينالمللميباشد. در نهايت قانون¬گذار ايران نيز با پيش¬بيني ماده¬8 در قانون جديد مجازات اسلامي، افزون بر «حمايت سياسي» از اتباع كه وظيفه¬ي دستگاه ديپلماسي (وزارت امور خارجه) ايران است، «حمايت كيفري» از آن¬ها را نيز در صورت بزه¬ديده واقع شدن در خارج از كشور، تكليفِ دستگاه قضايي ايران شمرده است. البته بايد اطمينان يافت كه اين حمايت در جهت مثبت آن انجام گيرد و صرفاً موجب افزايش بي¬دليل حجم پرونده¬ها در محاكم ايران نشود. در اين زمينه، دقت كافي به اصلِ «منع محاكمه مجدد و مجازات مضاعف»، بسيار ضروري است

1403/02/24

75165