2025

Investigating Legal Verbal Interactions in Mashhad from the Perspective of Forensic Sociolinguistics

دكتري تخصصي

زبان شناسي همگاني

مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه پيام نور

1402

1402/10/25

دكتر بهمن زندي

دكتر بلقيس روشن، دكتر علي كريمي فيروزجايي

forensic sociolinguistics, verbal interactions, legal events, lawyers, judges, Mashhad

هدف پژوهش حاضر بررسي تأثير متغيرهاي اجتماعي سن، جنسيت و تحصيلاتِ وكلا بر تعاملات كلامي قضات با آنها در رويدادهاي حقوقي در چارچوب زبان¬شناسي اجتماعي حقوقي است. جامعة آماري پژوهش شامل وكلاي پاية يك دادگستري شهر مشهد، ايران، است و روش انتخاب نمونهها نمونه¬گيري هدفمند تا رسيدن به اشباع اطلاعات است. رويكرد پژوهش كيفي، روش تحليل آن تحليل مضمون و ابزار آن مصاحبة نيمه¬ساختاريافته ميباشد. موضوع پژوهش بررسي چگونگي تعاملات كلامي قضات با وكلا در رويدادهاي حقوقي، مانند جلسات دادرسي، بازجويي، بازپرسي و محاكمه، شهر مشهد، ايران در سال 1401 است. بدين منظور، محتواي مصاحبه¬ها طي سه مرحله كدگذاري شدند. در مصاحبه با 24 نفر داوطلب از وكلاي در دسترس مشخص شد كه در رويدادهاي حقوقي روابط فرادستي و فرودستي حاكم است و بسياري از قضات نه تنها از طريق زبان اعمال قدرت مي‌كنند بلكه برخي از قضات با زبان بدن و لحن كلام¬شان نيز اعمال قدرت مي¬كنند. نتايج پژوهش نشان ميدهد كه سن، جنسيت و تحصيلات وكلا در نوع كلام قاضي با آنها، پاسخ¬گويي و حتي صدور رأي تأثير دارد. جنسيت از اهميت ويژه¬اي برخوردار بوده است و كليشه‌هاي جنسيتي در اين حيطه بسيار پررنگ هستند. يكي از مسائل قابل‌تأمل كه در مصاحبه¬ها توسط وكلا اظهار شد اهميت شخصيت قاضي و شخصيت وكيل در تعاملات كلامي قضات با وكلا بود كه حاكي از اين امر است كه شخصيت خود افراد از سن، جنسيت و تحصيلات¬شان بسيار مهم‌تر و تأثيرگذارتر است. علاوه بر اين، افزايش سن نيز متغير مهمي است و بسياري از وكلا اظهار داشتند كه وكلا با افزايش سن مجرب¬تر عمل مي¬كنند. به‌طوركلي، قضات هم در لحن و هم در نوع گفتار با وكلاي مسن بهتر برخورد مي¬كنند.

1403/02/12

ابراهيمي

75023