2021

The Position of the Elderly-Friendly City in Public Transportation Planning of Mashhad Metropolis

دكتري تخصصي

جغرافيا و برنامه ريزي شهري

مركز تحصيلات تكميلي دانشگاه پيام نور

1402

1402/04/11

دكتر نفيسه مرصوصي، دكتر مصطفي طالشي

دكتر سيدمهدي موسي كاظمي

Elderly, Age-friendly City Indicators, Transportation Planning, Metropolitan City of Mashhad

در سال هاي اخير به دليل رشد فزاينده جمعيت شهري و همچنين كاهش نرخ مواليد و حركت سريع شاخص نرخ جمعيتي به سمت سالمندي جوامع بشري را بر آن داشته تا اقدام به تغيير سبك زندگي نمايند. در نگاه توسعه پايدار شهري، توسعه بيش از رشد اقتصادي است، گذشته از بهبود سطح مادي زندگي، عدالت اجتماعي و ارزش ها و سنت هاي بومي را نيز در بر مي گيرد. به عبارت ديگر اهميت موضوع پژوهش در تصوير توسعه پايدار يعني تبديل شرايط زندگي نامطلوب سالمندان به شرايط مطلوب مي باشد. ايجاد شهرهاي دوستدار سالمند يكي از مهمترين اقدامات دولت ها در سالهاي اخير است. سازمان بهداشت جهاني به عنوان متولي ايجاد نظام هاي دوستدار سالمند با انشتار دستورالعمل هاي مختلف اين فرآيند را هدفمند كرده است. در ايران در سال هاي اخير پژوهش هاي متعددي در حوزه ايجاد شهرهاي دوستدار سالمند انجام شده است. كلان شهر مشهد در استان خراسان رضوي از جمله شهرهايي است كه بدليل وجود جاذبه‌هاي فراوان مذهبي، طبيعي، فرهنگي و تاريخي، خواستگاه بسياري از مردم (به ويژه سالمندان) است كه به علت عدم برنامه ريزي صحيح ناشي از فقر اطلاعات پايه‌اي، اين شهر نتوانسته به هدف اصلي خود در مسير حركت به سمت شهر دوستدار سالمند دست يابد. در اين راستا ضرورت هر چه بيشتر انجام مطالعات زيربنايي و تحقيقات هدفمند در ايجاد شهر دوستدار سالمند به چشم مي خورد. با توجه به روش شناسي پژوهش كه يك پژوهش كاربردي از نوع توصيفي مي باشد شاخص حمل و نقل عمومي از شاخص هاي هشت گانه شهر دوستدار سالمند تعريف شده توسط سازمان بهداشت جهاني در كلان شهر مشهد مورد بررسي قرار گرفته است. حسب نتايج به دست آمده راهكارهايي براي ارتقاء و بهبود شاخص حمل و نقل در شهر دوستدار سالمند ارائه شده است. مولفه هاي فراواني وسايل حمل و نقل عمومي، كيفيت وسايل نقليه عمومي، شرايط رانندگي، ايمني و اطلاع رساني در حمل و نقل عمومي كه هر كدام يكي از مولفه هاي اصلي شاكله شاخص حمل و نقل عمومي شهر دوستدار سالمند هستند تفاوت معني داري با عدد مقايسه ميانگين دارند. هدف ديگر اين پژوهش تعيين سطح اقدامات عملي انجام شده در پروژه هاي شهري براي بهبود هر يك از مولفه هاي شاخص حمل و نقل عمومي شهر دوستدار سالمند، در شهر مشهد مي باشد. بر پايه نتايج به دست آمده راهكارهايي براي جبران اين عقب ماندگي ها در برنامه ريزي شهري ارائه شده است.

1403/01/28

ابراهيمي

74910