25201پ

Jurisprudence and legal review of compensation for environmental victims

كارشناسي ارشد

فقه و مباني حقوق اسلامي

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1400-1401

1402/10/26

عالي

157ص

جمشيدي راد، محمد

لاريجاني ، مريم

146-157ص

compensation, elements of civil responsibility, fault, environmental victims, civil responsibility

تهران جنوب

هدف اصلي اين پژوهش بررسي «فقهيوحقوقيجبرانخسارتقربانيانزيست‌محيطي» با استفاده از روش توصيفي- تحليلي بود. پرسش اصلي مطرح شده اين است كه «مبنايمسئوليتمدنيزيستمحيطيدرخصوصجبرانخسارتواردهبرقربانيانزيستمحيطيدرفقهو حقوق ايران چيست؟» كه پس از بررسي اسناد و مدارك با استفاده از تكنيك تحليل محتوا، نتايج پژوهش چنين بدست آمد كه به منظور حفاظت از محيط زيست و جلوگيري از آسيب¬هاي زيست محيطي بايد اصول و قواعدي بر روابط انسان با محيط زيست حاكم باشد و ضمانتاجرايي براي مسئوليت انسان تلقي گردد. بدين منظور، در فقه، قواعد كلي جبران خسارت در چهره¬ي قواعدي چون اتلاف، تسبيب، لاضرر، ضمان يد، تعدي و تفريط و.... تجلي يافته است، كه بخشي از مباني فقهي محيط زيست را تشكيل مي‌دهد. از اين قواعد، اثبات ضمان و مسئوليت مدني در نتيجه¬ي هر عمل تخريبي و ترك اقدامات اصلاحي در حوزه مسائل زيست محيطي استنباط مي¬شود و مبناي مسئوليت زيست محيطي در خصوص جبران خسارت وارده بر قربانيان زيست محيطي در حقوق ايران با فرض تقصير يا بدون اثبات تقصير پي¬ريزي مي¬گردد. همچنين اركان تحقق مسئوليت مدني ناشي از خسارات زيست محيطي فعل زيان¬بار، ورود زيان و رابطه¬ي سببيت است و بايد گفت، مكانيسم جبران خسارت از قربانيان خسارت زيست محيطي اعاده¬ي وضع به حال سابق پيش¬بيني شده است و از نظر حقوقيخساراتي كه بدون توجه به بازتاب‌هايي كه اين خسارت بر اشياء و اموال دارد، به طور مستقيم به محيط پيرامون وارد مي شود؛ بنابراين در حقوقايران خسارت زيست محيطي هر دو نوع خسارت را شامل مي¬شود؛ يعني هم خسارت به اموال و اشخاص يا خسارات سنتي و هم خسارت به منابع طبيعي يا خسارات خالص زيست محيطي.

1403/01/20

74843