2017

Online teaching of Persian simple prepositions to non-Persian speakers using animation: A cognitive linguistics approach

دكتري تخصصي

زبان شناسي همگاني

دكتري تخصصي

1402

1402/06/05

دكتر آرزو نجفيان

دكتر فاطمه يوسفي راد، دكتر رضامراد صحرايي

TPSOL, prepositions, animation, cognitive grammar, multimedia learning, virtual teaching

با فراگيرشدن ويروس كرونا و اجبار به آموزش مجازي و برخط، تدريس زبان فارسي به غيرفارسي‌زبانان نيز از اين قاعده مستثني نماند و مدرسان را با چالش‌هاي جديدي در آموزش وجوه مختلف زبان فارسي مواجه ساخت. يكي از اين وجوه، آموزش حروف اضافه به‌عنوان مقوله‌هايي چندمعنا بود كه در كتاب‌هاي آموزش زبان، غالباً ‌به‌صورت فهرستي از معاني فرهنگ ‌لغتي ارائه مي‌شود. اين مسئله يادگيري آنها را به‌ويژه در آموزش مجازي، دشوار مي‌سازد. مسئله‌ي پژوهش حاضر اين است كه بر اساس نظريه‌هاي نوين زبان‌شناسي شناختي، به‌ويژه دستور شناختي و با استفاده از ابزارهاي آموزش مجازي، چه راهكاري مي‌توان ارائه كرد كه آموزش حروف اضافه‌ي زبان فارسي را بهينه¬تر كند. روش پژوهش حاضر تركيبي (كمي و كيفي) است. داده‌هاي پژوهش در دو مرحله گردآوري شده است. در بخش نخست، با استفاده از پيكره‌ي نوشتاري بنياد سعدي، نوع و ميزان تكرارخطاهاي كاربرد حروف اضافه‌ي ساده در متون نوشتاري فارسي‌آموزان استخراج شد. در مرحله‌ي دوم، با استفاده از يافته‌هاي بخش نخست و با استفاده از شبكه‌ي معنايي حروف اضافه‌ي «از، با، به، تا و در»، محتواي درسي براي آموزش برخط اين حروف طراحي كرديم و براساس نظريه‌ي شناختي چندرسانه‌اي، از ابزار پويانمايي استفاده نموديم. محتواي تهيه‌شده با 52 آزمودني در چهار جلسه كلاس برخط مورد آزمايش قرار گرفت. تجزيه و تحليل داده‌ها، با استفاده از آزمون و نرم‌افزار اس‌پي‌اس‌اس‌ انجام شد. يافته‌ها در بخش نخست نشان دادند كه خطاهاي مربوط به حروف اضافه‌ي ساده‌ي زبان فارسي، به سه گروه «حذف نابه‌جا»، «درج نابه‌جا» و «جايگزيني نابه‌جا» تقسيم مي‌شوند. در پژوهش علاوه‌بر متغير سطح زباني، متغيرهاي مداخله‌گر اجتماعي سن، جنسيت، زبان مادري، رشته‌ي تحصيلي و وضعيت زبان‌آموزي (زبان¬آموزان درحال تحصيل و زبان آموزان فارغ التحصيل) مورد سنجش قرار گرفتند. يافته‌ها در بخش ميداني پژوهش، نشان داد متغيرهاي جنسيت، زبان مادري، رشته و سن داراي تأثير معنادار بوده‌اند. در خصوص ساير متغيرها، تأثير معناداري مشاهده نشد. نتايج به‌دست آمده حاكي از آن است كه پيشرفت زبان‌آموزان معني‌دار بوده است و مي‌توان نتيجه گرفت آموزش حروف اضافه با استفاده از رويكرد شناختي و ابزار پويانمايي مؤثر واقع شده ‌است.

1402/12/27

ابراهيمي

74814