1402 ب4س7 0210پ PIR

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

آمل

1398-1402

1402/10/23

عالي

حسين فاميليان

بررسي و شناخت آثار ادبي و تحليل زندگي آفرينندگان آن‌ها، از تأثير غير‌قابل انكار جامعه بر آثار ادبي حكايت مي‌كند. آثار ادبي هر دوره‌اي، مانند آينه‌اي است كه زندگي اجتماعي آن عصر را در خود انعكاس مي‌دهد.از اين منظر، دوره‌ي مشروطه به‌عنوان فصلي تازه در تاريخ سياسي، اجتماعي و فرهنگي ايران محسوب مي‌شود. ادبيات نيز در اين دوره، هم قدم با سير اين تحولات دچار تحول شده و به‌عنوان مددكاري به ياري جريانات تحول‌گرايانه نقش خود را ايفا كرده است.در اين برهه‌ي خاص از تاريخ ادبيات ايران، «اديب الممالك فراهاني و فرخي يزدي» جزء آن دسته از شاعراني هستند كه در بطن حوادث و تحولات اين دوره بوده و در لابه‌لاي اشعار خود تصاوير روشن و شفافي از وجود فاصله‌ طبقاتي بين فقير و غني، وضعيت بد اقتصادي اقشار آسيب‌پذير جامعه، محروميت‌هاي فراوان مردم كوچه و بازار، گراني‌ها، حوادث خاص سياسي و اجتماعي و... را نشان مي‌دهند. بر اين اساس در پژوهش حاضر با روش توصيفي-تحليلي به ارزيابي بازتاب مسائل اجتماي در اشعار دو شاعر منتخب«اديب الممالك فراهاني و فرخي يزدي» پرداخته، مهمترين مضامين اجتماعي اشعار آنان را بازشناخته و در رويكردي مقايسه‌اي وجوه اشتراك و افتراق ديدگاه‌هاي آنان را بازشناخته‌ايم. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است «اديب الممالك فراهاني و فرخي يزدي» به عنوان دو شاعر آگاه به مسائل سياسي و اجتماعي جامعه‌ي خود، همچون يك منتقد اجتماعي زواياي پيدا و پنهان اجتماع عصر خود را به عرصه‌ي شعر كشانده و مضاميني چون ظلم ستيزي، دعوت به مبارزه عليه استعمار، استبداد ستيزي،عدالت‌خواهي، وطن پرستي وتقديس شهداي راه آزادي و عدالت و تجليل از چهره‌هاي فعال اجتماعي دوران.. از جمله درون‌مايه‌هاي مشترك در شعر اين دو شاعر است. تفاوت اين دو شاعر اساسا در نوع پرداختن به اين موضوعات بوده است به گونه‌اي كه اديب الممالك بيش از فرخي يزدي از رويكرد طنز در اشعارش استفاده كرده است و نمادها نقش پررنگ‌تري در اشعار وي ، نسبت به اشعار فرخي يزدي دارد.

1402/12/22

اشرف عبداله زادگان

74805