4359پ

Relations between Iran and Saudi Arabia after the Islamic Revolution

كارشناسي ارشد

علوم سياسي

دانشگاه پيام نور قزوين

1401

1401/03/24

خوب

68ص.

موسوي ، سيد محمد

محرمخاني ، فريبرز

54-56

Iran, Saudi Arabia, Middle East

با توجه به قرار گرفتن ايران وعربستان در يك منطقه ( منطقه جفرافيايي و حوزه خليج فارس) و نيز به دليل تشابهات تاريخي-فرهنگي (دين اسلام) و نيز برخي از تفاوت هاي برخاسته از آن (تضاد هاي مذهبي و ايديولوژيك) همچنين مسايل اقتصادي و مباحث مربوط به حوزه به انرژي و اهميت بسيارگسترده آن براي كشورهاي غربي بالاخص آمريكا از اهميت بسار بالايي برخوردار مي ياشد. از سويي با توجه به حمايت آمريكا از اين كشور در قبال حفاظت از منافع آمريكا و جهت دهي به سياست هاي برخي از كشورهاي عرب منطقه و بازار نفت اهميت اين كشور را دو چندان كرده است. خاندان سعودي، بعد از بين بردن مخالفان و بدست آودن قدرت در عربستان، همواره به دنبال ايجاد يك رابطه گرم و دوستانه با دو ابر قدرت جهان يعني آمريكا و امپراتوري انگليس بوده اند. در ايران، با سقوط پهلوي، و به قدرت رسيدن جمهوري اسلامي، حكومت از پادشاهي به يك جمهوري مذهبي تغيير يافت. كه يك نوع دموكراسي پارلماني تحت نظر حاكميت ديني و رهبر ايران است. علي رغم اينكه، ايران و عربستان هر دو از بزرگترين توليدكننده هاي نفت جهان بوده اند، اما سياست هاي آنها در بخش انرژي، همسو نبوده است. با توجه ذخاير نفتي عظيم تر و جمعيت كمتر عربستان در مقايسه با ايران، سياست ثبات در قيمت جهاني نفت را پيگيري مي كند. در سوي ديگر، ايران با جمعيت بيشتر و به علت استاندارد پايين زندگي در پي هشت سال جنگ با عراق و تحريم هاي خارجي همواره بر سياست افزايش قيمت در كوتاه مدت، متمركز بوده است ايران و عربستان با توجه به شاخص هاي منحصر به فرد خود در زمينه هاي انرژي و ژئوپليتيكي، از تاثير گذار ترين كشورهاي منطقه خاورميانه محسوب مي شوند. بيشتر روابط دو كشور بر مبناي تعارض بوده است. كه عمده ترين دلايل اين تعارض هميشگي، جدال هاي بر سر افزايش نفوذ در منطقه، مسائل ژئوپليتيكي و بنيادين مي باشد. رقابت بين اين دو رقيب ديرينه كلا بر مبناي تضاد منافع مي باشد به گونه اي كه پيشرفت و قوي شدن هر كدام از آنها، عامل تهديد آميز براي ديگري به حساب مي آيد. در كل مي توان بيان كرد كه اختلاف و ناسازگاري بين دو كشور ايران و عربستان ناشي از شاخص هاي ماهيتي، ژئوپليتيكي و ساختاري مي باشد. از طرفي، تغييرات معادلات سياسي و اقتصادي در جهان، موجب شده كه آمريكا براي مهار قدرت‌هاي نوظهور مثل چين و هند، حضور خود در خارج از خاورميانه را تقويت كند. اين مهم موجب ايجاد خلاء و تشديد رقابت عربستان و ايران در منطقه شده است. گسترش نفوذ منطقه‌اي ايران و ترس از پر كردن اين خلاء توسط ايران، ائتلاف آمريكا را به وحشت انداخته است به ويژه در عصر حاضر كه، جهان عرب دردوران افول بسر مي‌برد.

1402/08/13

73868