PHD 53

زبان و ادبيات فارسي , زبان و ادبيات فارسي

تهران , دانشگاه پيام نور , علوم انساني )مركزتحصيلات تكميلي (

1391

633ص .

همراه با لوح فشرده , كتابنامه

سرمدي،مجيد

كوپا،فاطمه ,پيروز،غلامرضا

آثارادبي ميراث كهني هستندكه در درون خود فرهنگ و مليّت و افتخارات را حفظ كرده اند. هر اثري براي خود وظيفه اي دارد كه اگر به آن توجه نشود، بخشي از گذشته ي جامعه ي ما پنهان مي ماند. نسخه هاي خطي يكي از ارزشمندترين و افتخار آفرين ترين ميراث ماندگار و مايه سربلندي علمي ، ادبي و اجتماعي جامعه ي ما هستند . اگر چه تصحيح نسخ خطي فارسي اعم از شعر و نثر علمي و ادبي به دست انديشمندان علم و ادب چون محمد قزويني ، پرويز ناتل خانلري ، سعيد نفيسي ، محمد رضا شفيعي كد كني و ... در دهه هاي اخير صورت پذيرفته است و دري نو و نگاهي تازه به روي فرهنگ و ادب دوستان گشوده است امّا هنوز آثاري هستند كه چندين قرن در گوشه اي قرار گرفته اند و هيچ توجهي به آنها نشده است. يكي از نسخه هاي ارزشمند و معتبر در عرصه ي شعر و شاعري ، ديوان ضياءالدين خجندي فارسي است كه در قرن ششم نگاشته شد . اين كتاب علاوه بر ارزش ادبي از نظر فرهنگي، اجتماعي ، جامعه شناختي و تاريخي بسيار حائز اهميّت است. اين نسخه با شماره اموالي 253 وقطع وزيري 21/28 با خط كتابت ترسل نويس وسط و كاغذ دولت آبادي حنايي و جلد مقوايي تيماج سرخ محرّر آن « حسن بن يوسف » در سال 664 مي باشد اكنون در كاخ گلستان نگهداري مي شود.اين ديوان 261 صفحه دارد كه هر صفحه ي آن به احتساب عناوين حدوداً 29 يا 30 سطر كتابت شده است.تصحيح اين ديوان به دليل تك نسخه بودن و جستجوي نگارنده براي يافتن احتمالي نسخه يا نسخه هاي ديگر در مراكز علمي داخل و خارج از كشور بي نتيجه مانده است ، به صورت قياسي انجام پذيرفت.در اين نسخه به نام افرادي بر مي خوريم كه در عصر خود بنا به نقل شاعر از جايگاه سياسي ، اجتماعي و ديني برخوردار بودند كه نامي از آنها در تاريخ نيامده است.وجود لغات شاذ و نادر در ديوان شاعر و همچنين وجود ضرب المثل هاي كم نظير كه علي اكبر دهخدا در امثال و حكم خود فقط از ابيات ضياءالدين نمونه ذكر كرده است از خصوصيات ديوان شاعر است.از آن جا كه اين اثر اوّلين بار است كه نگارنده ي اين سطور به تصحيح آن پرداخته است يك نسخه خطي از ديوان اين شاعر در داخل و خارج از كشور وجود دارد، با همه ي دقّت و حساسيتّي كه در تصحيح صورت گرفته است شايد خالي از اشكال نباشد. اميد است راهي گشوده شده باشد تا زمينه ي تفحص براي ديگران مهيّا گردد . كليد واژه : شاهكار هاي ادبي ، ضياءالدين خجندي ، نسخه خطي ، تصحيح قياسي

كتابخانه مركزتحصيلات تكميلي

7385