25072پ

Designing and validating an environment-friendly tourism education model with an emphasis on wildlife

دكتري

آموزش محيط زيست

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1393-1394

1400/11/17

بسيارخوب

132ص

حاتمي، جواد

شبيري، سيد محمد ؛ شهرام ، شهرام

116-130ص

Modeling, MaxEnt, Conflict of Humans and Wildlife, EcofriendlyEcotourism Model, Maximum Entropy Algorithm, Jackknife Analysis

تهران جنوب

امروزه چالش انسان وحيات وحش يكي از جدي ترين تهديداتي است كه بسياري از گونه هاي حيات وحش را تهديد مي كند پايداري وسلامتاكوسيستم هاي خشكيوآبيبهوجودگونه هاي مختلفحيات وحشازجملهپستانداراندرشت جثهوابستهاست. تعارضهاي بين اكوتوريسم يا بهرهوريهاي سنتي از يك¬سو و موضوع حفاظت از سوي ديگر، به اين موضوع توجه دارد كه تبادل آراء و نظرات و تدوين مدلي آموزشي مبتني بر عوامل اكولوژيك و اجتماعي از اقدامات اساسي در حل تعارضات به شمار ميآيد. يكي از ضرورتهاي مديريت مناطق حفاظت شده تدوين مدلي براي آموزش و توجيه اجتماعات محلي همجوار و مناطق مذكور و حفظ مناسبات معقول، دوستانه و مبتني بر تفاهم با آنان و جلب مشاركت آنان در ارتقا گردشگري سازگار با محيط زيست و حفاظت است. با با توجه به اينكه بيشتر موارد تعارض انسان و حيات وحش مربوط به گوشتخواران بزرگ جثه است در اين مطالعه به بررسي تعارض سه گوشتخوار بزرگ جثه شامل: پلنگ ايراني، خرس قهوه اي و خرس سياه بلوچي پرداخته شده است. منطقه مورد مطالعه شامل كل مساحت ايران در مناطقي است كه تعارض انسان و حيات وحش وجود دارد.در اين مطالعه از روش حداكثر آنتروپي براي مدلسازي استفاده شد.در اين پژوهش براي پيشبيني و مدلسازي توسعه آموزش گردشگري سازگار با محيط زيست و تهيه نقشه مناطق پر خطر تعارض انسان و حيات وحش از نرم افزارMAXENT استفاده شد در طول كار ميداني نقاط تعارض انسان و حيات وحش شناسايي براساس نمايه هاي ردپا، سرگين، مو، لاشه هاي شكار شده، آثار قلمروطلبي بر روي تنه درختان و زمين، كندوها آسيب زده شده، باغ ها و درختان آسيب ديده توسط خرس وحمله مستقيم به انسان (در موارد نادر) ثبت شد و با GPS مختصات نقاط ثبت شد. باتوجه به گستردگي منطقه مورد مطالعه در مناطقي كه ثبت مستقيم نقاط تعارض ممكن نبوداز روش پرسشنامه و استفاده از اطلاعات سازمان حفاظت محيط زيست استفاده شد. براي ارزيابي اعتبار و كيفيت مدل از سطح زير منحني ويژگيعاملدريافتكننده استفاده شد و آزمون جك نايف به منظورتعيين اهميت هر يك از متغيرهاي به كار برده شده در مدلسازي و همچنين منحني هاي پاسخ براي نشان دادن احتمال حضور حيات وحش در هر طبقه از لايه هاي طبقه بندي شده در نظر گرفته شد.متغيرهاي مورد استفاده در مدلسازي شامل چهار نوع متغيرهاي پستي و بلندي (شامل مدل رقومي ارتفاع ، شيب، جهت و نقشه موقعيت پستي و بلندي )، متغيرهاي اقليمي، پوشش زمين و متغيرهاي آشفتگي انساني هستند.براي به حداقل رساندن خود همبستگي مكاني داده‌هاي حضور گونه‌هاي گوشتخوار مورد بررسي شعاع 5 كيلومتر انتخاب شد و ميان دو نقطه يا چند نقطه حضور كه فاصله آن‌ها كمتر از 5 كيلومتر بود يك نقطه حضور باقي ماند.نتايج نشان مي دهد با افزايش ارتفاع امكان تعارض بين انسان و حيات وحش افزايش مي يابد. همچنين بيشترين تعارضات ثبت شده در مناطق شيبدار به خصوص در شيب‌هاي 30 تا 70 درجه مشاهده مي‌شود. و احتمال حضور آن در مناطق با شيب ملايم، كم است.سطح زير منحني نمودار ROC مقدار 929/0 براي داده‌هاي تعليمي محاسبه شد كه نشان‌دهنده صحت بالاي مدل است. براساس تحليل جك نايف در ميان متغيرهاي بكار برده شده، متغير شيب داراي بيشترين اهميت براي مدلسازي است.

1402/06/18

73287