25051پ

Validation of Oath adduce evidence of substantiation of claims at Islamic jurisprudence

دكتري تخصصي

فقه و مباني حقوق

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1395-1396

1400/11/16

بسيارخوب

156ص

باقري، احمد

صدري، سيد محمد

141-153ص

validity, oath, ground, proof, civil suits, domestic suits, penal affairs

تهران جنوب

در متون قانوني و حقوقي، سوگند در شمار ادله¬اي منظور شده است كه براي اثبات دعوي به كار گرفته مي‌شود. اين مهم در قوانين مدون حقوقي به‌گونه‌اي مطرح است كه گويي سوگند در نظام حقوقي (مدني و جزايي) از جايگاه اثباتي برخوردار است اين تحقيق، كه به شيوه توصيفي - تحليلي است و داده¬هاي آن به روش كتابخانه‌اي گرداوري شده است كه مسئله اثباتي بودن سوگند را در موضوعات مختلف فقه و حقوق موضوعه به چالش مي¬كشد. بر اساس يافته¬هاي پژوهش، چنين استنباط مي‌شود كه نقش سوگند در همه‌ي دعاوي يكسان نيست. كاربرد سوگند در امور مدني؛ در اغلب موضوعات براي فصل خصومت و در حقيقت مسقط دعواست. در بعضي از دعاوي مالي مانند اعسار، وقف، ارث و مالكيت كه در گستره امور مالي هست، سوگند به‌ضميمه شاهد دعوا را به نفع ياد كننده‌ي سوگند اثبات مي‌كند. نقش سوگند در دعاوي خانوادگي نيز متفاوت است، در دعاوي رجوع، طلاق خلع، مهريه، ايلاء و عيوب مجوز فسخ نكاح، باعث اسقاط دعوا و فصل خصومت مي‌شود، اما در صورت نكول منكر با سوگند مردوده توسط مدعي، زوجيت و عنن ثابت مي‌شود. در حدود نيز با استناد به ادله¬اي چون روايت «لايمين في¬الحد»، حق¬الله بودن حدود و فاقد شاكي خصوصي بودن برخي از حدود، بناي شارع بر تخفيف و تسامح در مسئله حدود و سخت¬گيري در اثبات حد، نيز اصرار و ترغيب به توبه و بزه پوشي و جلوگيري از اشاعه فحشا و قبح زدايي جرائم حدي، عدم اعتبار سوگند در حدود به اثبات رسيده است باملاحظه ادله يادشده و اشتراك حدود و تعزيرات در حيثيات فوق، سوگند در تعزيرات نيز فاقد جنبه اثباتي است و نمي‌تواند دليل معتبري در اثبات جرم تعزيري محسوب شود. بديهي است در مواردي كه حد و تعزير علاوه بر حيثيت عمومي، از جنبه مالي هم برخوردار باشند، مانند سرقت، سوگند ضميمه مي‌تواند معتبر باشد و صرفاً جنبه مالي جرم را اثبات كند. در ارتباط بااعتبار سوگند در ديات، اگر ماهيت ديه جبران خسارت و ماهيت تلفيقي باشد بعد جبران خسارت آن با سوگند قابل‌اثبات هست ودرجنايات بر اعضا و منافع و همچنين نقصان منافع نيز اثبات ديه و ارش با قسامه و سوگند امكان‌پذير است.

73245