چكيده
چكيده:
پژوهش حاضر بر آن است تا از رهگذر بررسي انواع بديع لفظي در اسرار التوحيد به شاخصههاي موسيقي در اسرارالتوحيد پي برده همچنين با بررسي انواع بديع لفظي به موسيقي حاكم در متن اسرارالتوحيد دست يابد. باتوجه به اين كتاب به لحاظ تصوف هم به لحاظ ثبت گوشههايي از زندگي اجتماعي مردم كشور در دوران قبل از مغول داراي كمال اهميت است بررسي نقش موسيقي در يك اثر عرفاني حائز اهميت ميباشد. به اين منظور نخست كتاب اسرارالتوحيد مورد مطالعه قرار گرفت انواع بديع لفظي (سنجع و انواع آن) و (جناس و انواع آن) و تكرار (انواع آن) با توجه به تقسيمبندي صورت گرفته در بديع شمسيا مورد بررسي و تدوين گرديده است نتايج بررسيهاي صورت گرفته در كتاب اسرارالتوحيد بيانگر آن هست كه در قسمت بسامد سجع متوازي نسبت به ساير سجعها بيشتر بوده است و از موازنه و ترصيع از بسامد خيلي پاييني برخوردار هست و در قسمت جناس، جناس خط و لفظ يك مورد استفاده شده است و از جناس كامل اصلاً استفاده نشده است و جناس ريشه از بسامد بالايي برخوردار است و از انواع تكرار تكرار صامت بيشترين بسامد را داراست.
همانطور كه ميدانيم موسيقي نقش به سزايي در جذب تأثيرپذيري مخاطب دارد و موسيقي اثر ادبي هر چقدر از بافت محكم و منسجمي برخوردار باشد. به همان ميزان نفوذ و تأثير آن در اذهان مخاطب نقش مييابد. بنابراين مجموع فنون و روشهاي تسجيع، تجنيس، تكرار، موجب افزايش موسيقي ظاهري در اسرار التوحيد شده و نقش قابل توجهي در جذب مخاطبان دارد.
كليده واژه: بديع، بديع لفظي، بررسي، اسرارالتوحيد
