1607 0111 BP

Studying and investigating the dynamism of jurisprudence in line with the needs and intellectual, religious and scientific developments of today's society and generation.

كارشناسي ارشد

الهيات فقه و مباني حقوق اسلامي

مركز ساري

1401

1401/11/16

نمره 17

124 ص.

محمد جواد طالبي

سيد رحمت اله دانش مير كهن

114-122

jurisprudence , Dynamic jurisprudence , obligatory verb , dynamic ijtihad , Shia of jurisprudence , Globalization

فقه شايسته جايگاه خود بايد از چنان رشد و قامتي برخوردار باشد كه بتواند جلوتر از حركت پر شتاب زندگي امروز بشر حركت كند و افق هاي جديدي را به روي خواهان و محققين بگشايد و به انبوه نيازهاي فردي و اجتماعي پاسخ دهد. دانشي كه فلسفه وجودي خود را روشن ساختن تكليف مكلفين چه در زندگي فردي و چه در زندگي اجتماعي مي داند و فعل مكلف محور تمام تحقيقات و بررسي هاي آن است، نمي تواند تحولات سريعي را كه پيرامون فعل مكلف به وجود آمده است ناديده بگيرد. اين شأن علما و فقهاي روشنفكر را موظف مي كند كه پيشگام مسائل جديد باشند و با هر گزاره و مشكل جديدي باب جديدي را مو به مو بگشايند و با همان دقت و تدبير پيشينيان به اجتهاد و استنباط پويا در اين امر بپردازند. فقاهت و زندگي را جلوه گر مي كنند و قدرت فقه شيعه را در پاسخگويي به نيازهاي امروز مردم مي دانند. در واقع فقه شيعه به صورت گسترده به سمت حقوق اساسي حركت مي كند و دنيايي از آزادي را ايجاد مي كند كه مردم آن را با مسئوليت خود مي سازند. حكومت اساساً محدود كننده نيست، مرزهاي محدودي ايجاد نمي كند و در فقه شيعه گشودگي قابل توجهي براي پذيرش پديده ها وجود دارد. فقه شيعه براي اولين بار قوانين دموكراتيك را وارد قانون اساسي كرد. در نظام هاي فقهي دو حوزه مباح و يك حكم حكومتي داريم. حوزه مباح همان حوزه فقهي اوليه است كه اصلاً حكمي در آن وجود ندارد، حقوق طبيعي شخص است. در اين قسمت اصلاً حكمي نيست و دست خود شخص است كه ميدان ترخيصات است كه صرفاً نبايد خلاف شرع باشد. اين نظام فقهي در حوزه اوليه خود بسيار حائز اهميت است. اين حقي است براي انسان كه جز خود انسان نمي تواند آن را از انسان بگيرد. منطقه ديگر منطقه اباحه حكميه است. اين ناحيه در فقه شيعه منطقه اي است كه بعداً فقه آنها از آن نهي كرد. نظام هاي فقهي ما براي جهاني بدون مليت طراحي شده و تنها مرز موجود مرز عقيده است. چنين دستگاه هايي پتانسيل قوي براي جهاني شدن جهاني دارند. بنابراين، نظام فقهي در تمدني متولد شد كه واژگان و مفاهيم آن مفاهيمي جهان شمول است. با فرض اينكه جهان جهاني شده آينده، دنياي كم رنگ شدن حكومت ها و مرزهاي ملي باشد، نهادهاي فقهي شيعه با حفظ اصالت و هويت خود، از بهترين پتانسيل ها براي مشاركت در جهاني شدن برخوردارند، بنابراين مناسب ترين قالب براي فقه پويا، فقه شيعه است. 2 متأسفانه اگرچه امروز نيازها، توانايي ها و شرايط خود را به فقها ارائه كردند، اما بين آن مقام و اين رسالت فاصله زيادي است. استعدادها، قدرت ها، دقت ها و دقت ها، پيش از اين، در بخش ها و مسائل فقهي مورد توجه قرار مي گيرد كه يا اصلاً نيازي به آن ها نيست يا اولين نياز جامعه امروز ما نيست. اگر چاره اي انديشيده نشود، گذر زمان اين شكاف را بيشتر مي كند و در نهايت فقاهتي كه پس از سال ها انزوا با سختي هاي فراوان و خون دل ها به صحنه جامعه آمده است، دوباره منزوي مي شود و در گوشه اي گير مي كند.

1402/02/31

ياسر تسليميان

72288