24939پ

Analytical study of Imam Hussein's news in Al-Tabqat Al-Kubra

كارشناسي ارشد

تاريخ تشيع

دانشگاه پيام‌نور مركز تهران‌جنوب

1399-1400

1402/02/25

عالي

165ص

سلطاني احمدي، مجتبي

گوهري فخرآباد، مصطفي

149-162ص

Ibn Sa'd-Tabqat al-Kubra-Imam Hussein-Ahl al-Hadith

تهران جنوب

منابع تاريخي متقدم، از ارزشمند‌ترين منابع براي دست‌يابي به داده‌هاي مربوط به اشخاص تأثيرگذار در مسير تاريخ هستند. همين اهميت، نقد و ارزيابي محتوايي اين منابع و متون را به موضوعي مهم و ضروري تبديل مي‌كند. بي‌شك كتاب الطبقات الكبري اثر محمد ‌بن ‌سعد،مشهور به كاتب واقدي، از زمره كهن‌ترين مكتوباتاهل‌سنت است كه در آن اطلاعاتيوسيع و ارزشمنداز افراد ارائه گرديده و گاه بهجهت اهميت و يا نقش‌آفريني خاص بعضي از اشخاص به شرحزندگاني (يا بخش مهم زندگي) آنان نيز پرداخته است. با نگاه تفصيلي به اين اثر تاريخي و بررسي نوع نگاه مؤلف درمي‌يابيم كه اين پرداختِ ويژه گستردگي نداشته و فقط در چند مورد ديده مي‌شود كه مهم‌ترين آن‌ها زندگاني حسين بن علي ابن ابي طالباست كه نويسنده به نحو خاص و مبسوط بدان توجه نموده و اخبار زندگي اين شخصيت برجسته تاريخ اسلام را ارائه نموده است.بررسي تحليلي «اخبار امام حسين در الطبقات الكبري» موضوع پژوهش پيش‌رو است. پژوهش حاضر باروش توصيفي–تحليلي مستند به منابع كتابخانه‌اي، به كاوش درباره حيات و رخدادهاي زندگي، به خصوص واقعه شهادت اين شخصيت پرآوازه اسلام درمدخلامام حسيندر كتاب الطبقات پرداخته است. دستاورد پژوهش حاضراين است كه كتاب الطبقات متأثر از باورهايفكري نويسنده خود بوده و بر مباني كلامي اهل‌حديث و اصولي خاص استوار است؛ اصولي كهدر معرفي افراد و حوادث مربوط به آن‌ها نگاهي متفاوت با يافته‌ها و باورهاي مرسوم، به ويژه شيعي ارائه مي‌نمايد، اخبار و تصوير ارائه شده از حسين بن عليدر كتاب الطبقات الكبرينيز با وجود مطالبي نو، ارزشمند و راهگشا، خالي از جانب‌داري و تأثيرپذيري از تفكرات حاكم بر ذهنيت «اهل‌حديثي» مؤلف نيست. او در دسته‌بندي روايات، پس از نقل اخبار نسب، تاريخ تولد، فرزندان و همسران، جايگاه و عظمت حسين بن علي در نزد پيامبر، اهل بهشت بودن حسين بن علي، ذكر ياد ايشان در مباهله و بعضي از اوصاف اخلاقي و رفتاري قابل ستايش ايشان در موضع‌گيري‌هاي اجتماعي و سياسي اين شخصيت، اتهاماتي را وارد مي‌نمايد و به جانب‌داري از طرف مخاصمه او پرداخته، يعني يزيد است كه كاشف از همان نگاه اهل‌حديثي اوست. او با طرح مباحث تمجيدي، از شخص حسين بن علي دفاع كرده و او را در زمره برترين‌هاي صحابه رسول الله با برجستگي‌هاي فردي و حتي الهي معرفي مي‌نمايد، اما درباره شخصيت اجتماعي حسين بن علي (خاصه برخورد او با حاكميت سياسي وقت) نگاهي متفاوت دارد و روايات را به گونه‌اي نقل مي‌نمايد كه تفكرات حاكم بر تفكر اهل‌حديث مخدوش نگردد

1402/02/30

72261