10189غ

Explaining the Components of Administrative System Development in Institutionalizing the Federal Structure in Iran

ارشد

علوم سياسي

تهران غرب

1399

202ص

حاتمي،محمد رضا

شوهاني،احمد

175-185ص

Administrative System Development, Federal Structure, Iran

غرب

پژوهش حاضر با عنوان تبيين مولفه‌هاي توسعه نظام اداري در نهادينه كردن ساختار فدرالي در ايران انجام شده است. هدف اين مطالعه ابتدا شناسايي مولفه‌هاي توسعه نظام اداري (متغير مستقل) و ساختار فدرالي (متغير وابسته) است كه در ادامه ميزان همبستگي و تاثيرگذاريمولفه‌هاي متغيرهاي مستقل بر متغير وابسته اندازه‌گيري مي‌شود. بر اين اساس سوال اصلي تحقيق اين‌گونه مطرح گرديد؛ توسعه نظام اداري چگونه در نهادينه كردن ساختار فدرالي در كشور ايران مؤثر است؟ به‌علاوه جهت واكاوي بهتر متغيرهاي تحقيق، دو سوال فرعي نيز ارائه شد كه عبارت‌اند از: مولفه‌هاي تشكيل‌دهنده و تاثيرگذار در توسعه نظام اداري كدام¬ها هستند؟ كدام مولفه‌ها مي‌توانند تعيين‌كننده ساختار فدرالي در كشور باشند؟ جهت پاسخ به سوال اصلي، اين فرضيه بيان گرديد كه توسعه نظام اداري با به‌كارگيري مولفه‌هاي نظام بوروكراسي كارآمد، دولت الكترونيك، حاكميت قانون، پاسخگويي عمومي و مسئوليت اجتماعي در نهادينه كردن ساختار فدرالي در كشور ايران مؤثر باشد. لذا فرضيه‌هاي پنج‌گانه با هدف سنجش تاثيرگذاريمولفه‌هاي تشكيل‌دهنده توسعه نظام اداري بر ساختار فدرالي تنظيم گرديد. همچنين در دو فرضيه فرعي متناسب با سوالات فرعي تحقيق مشخص گرديد؛ الف. مولفه‌هاي نظام بوروكراسي كارآمد، دولت الكترونيك، حاكميت قانون، پاسخگويي عمومي و مسئوليت اجتماعي جزو مولفه‌هاي تشكيل‌دهنده و مؤثر در توسعه نظام اداري هستند. ب. مولفه‌هاي حاكميت ملي، حاكميت محلي، تفكيك قوا، فعاليت آزادانه احزاب سياسي و تمركززدايي از فعاليت در جامعه جزو عوامل تعيين‌كننده ساختار فدرالي در كشور هستند. به لحاظ روش انجام تحقيق،اين مطالعه با رويكردي مبتني بر آينده‌پژوهي دارد كه از نظر هدف، بنيادي؛ از نظر ماهيت و روش، توصيفي (پيمايشي) و از نظر روابط بين متغيرها جزو مطالعات همبستگي است. به‌منظور گردآوري داده‌ها، دو پرسشنامه با طيف ليكرت طراحي شد و روايي و پاياييآن‌ها از به‌وسيله نظرات تخصصي خبرگان و آزمون‌هاي مختلف تاييد گرديد. جامعه آماري تحقيق شامل محققان و پژوهشگراني است كه در رابطه با متغيرها فوق، مطالعه كرده بودند. حجم نمونه آماري براساس فرمول كوكران 73 نفر برآورد گرديد كه اين افراد به شيوه نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. براي تحليل داده‌هاي كمي، ابتدا ويژگي‌هاي جمعيت شناختي افراد نمونه بررسي گرديد و سپس فرضيه‌هاي تحقيق، از طريق آمار توصيفي (مركزي و پراكندگي) آزمون‌هاي همبستگي، رگرسيون و تحليل مسير به ترتيب جهت اندازه‌گيري ميزان رابطه، ميزان اثرگذاري متغيرها مورد سنجش قرار گرفتند. نتايج تحليل داده‌ها نشان داد: اولاً، مولفه‌هاي هر متغير قابليتلازم در تبيينآن‌ها دارند. دوماً، بين متغيرها رابطه مستقيم، مثبت و معناداري وجود دارد. سوماً تغيير در هر يكمولفه‌هاي متغير مستقل، باعث تغيير در متغير وابسته شده كه مي‌توان مقدار آن را اندازه‌گيري و پيش‌بيني كرد. براساس نتايج به دست آمده مي‌توان اين ادعا را مطرح كرد: ساختار فدرالي به‌عنوان چارچوب مديريت سياسي و اداري ضمن حفظ انسجام اجتماعي و تمركززدايي از فعاليت‌ها، بخشي از اختيارات مربوط به حكومت‌داري به سطوح محلي واگذار مي‌كند، تا علاوه بر پذيرش تنوع و تفاوت‌هاي موجود، از تمامي ظرفيت‌ها براي توسعه فراگير استفاده شود. نظام فدرالي در ايران با توجه به شرايط خاص آن، مي‌توانديك اقدام عملي و كاربردي جهت نيل به اهداف توسعه باشد كه البته موفقيت آن در گرو توسعه نظام اداري مي‌باشد. زيرا نظام اداري به‌عنوان يكي از ابزارهاي اداره امور عمومي نقش مهم و كليدي در حكومت‌داري دارد و ارتقا جنبه‌هاي كمي و كيفي آن مي‌تواند بستر را رتق‌وفتق امور توسعه فراهم نمايد. با در نظر گرفتن شرايط كشورهاي توسعه‌يافته مي‌توان نتيجه گرفت، يكي از الزامات مهم براي نيل به توسعه و بسترسازي جهت حكومت‌داري خوب، استقرار نظام فدرالي در كشور است و نهادينه كردن چنين نظامي از طريق به‌كارگيري نظام اداري توسعه‌يافته امكان‌پذير است.

1402/02/17

72051