1105 پ

كارشناسي ارشد

مطالعات فرهنگي

دانشگاه پيام نور دامغان

1401

1401/10/27

دكتر رضا يازرلو

ازجمله مسائلي كه نياز است در برنامه‌ريزي شهري موردتوجه قرار بگيرد، هويت است. ارتقا هويت شهري نيازمند برنامه‌ريزي در حوزه‌هاي اجتماعي، اقتصادي و كالبدي است و همه سازمان‌هاي دخيل در اداره شهر بايد برنامه‌ريزي دقيقي در اين حوزه داشته باشند درحالي‌كه در طرح‌هاي شهري كمتر به اين موضوع پرداخته مي‌شود و اگر هم برنامه‌اي در سازماني تهيه مي‌شود، عزم و هماهنگي براي پيشبرد آن در سطح شهر وجود ندارد. عدم توجه به ويژگي‌هاي خاص مكاني و فرهنگي و ارزش‌هاي بومي و محلي در فرآيندهاي توسعه شهري منجر به يكنواختي سيما و ظاهر شهرهاشده است و محلات شهري به‌عنوان مكان تبلور فرهنگ جايگاه و هويت خود را ازدست‌داده و همچنين جذابيت‌هاي ناشي از تمايزات مكاني و فرهنگي در اين راستا كم‌رنگ شده است. در اين راستا لزوم بازنگري در اقدامات مربوط به بازآفريني در بافت‌هاي تاريخي به‌منظور استفاده از امكانات و پتانسيل‌ها و ارتقاء حس تعلق و درنتيجه هويت‌مندي محلات احساس مي‌گردد. نقش محلات تاريخي در شهرهاي گذشته به‌عنوان مكان تبلور فرهنگ جاري در فضا بسيار پررنگ و حائز اهميت است. ﻳﻜﻰ از ﺷﻬﺮﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ باوجود ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺗﺎرﻳﺨﻰ ﻃﻮﻻﻧﻰ ﺑﺎﻓﺖ آن دﭼﺎر آﺳﻴﺐ ﺷﺪه اﺳـﺖ، ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎن اروميه مي‌باشد. ﻟﺬا باوجود ﺳﻜﻮﻧﺖ اﻓﺮاد ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد در اﻳﻦ ﺷﻬﺮ و ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺟﻐﺮاﻓﻴـﺎﻳﻰ ﺧـﺎص آن، ﻣﻜـﺎﻧﻰ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ زيرساخت‌هاي ﻻزم وﺟﻮد ﻧﺪارد، ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﺣﺎﻛﻰ از ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺑﺎﻓﺖ ﺷﻬﺮي اﺳـﺖ. ﻧﺎدﻳـﺪه ﮔﺮﻓت ﺷﺪن اﻳﻦ ﺷﻬﺮ به‌خصوص درزماني ﻛﻪ رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ شهرنشيني، چالش‌هاي ﺑﺴـﻴﺎري را در آن ﺑـﻪ دﻧﺒـﺎل داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، ﻟﺰوم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ را دوﭼﻨـﺪان مي‌كند. ﭘﮋوﻫﺸـﻰ ﻛـﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ آن در اﻣﺘـﺪاد اﺣﻴـﺎي ﺳﺮزﻧﺪﮔﻰ و رﻓﻊ ﻣﻌﻀﻼت ﺑﺎزار محله‌اي در اﻳﻦ ﺷﻬﺮ، مي‌تواند ﮔﺎﻣﻰ ﺑﺰرگ در ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺸـﺒﺮد اﻫـﺪاف ﻛـﻼن توسعه‌ي اﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﺮدارد. در اين پژوهش ميداني با توجه به هدف پروسه و استفاده‌كنندگان از فضا، مصاحبه در بين گروه‌هاي مختلف اعم از ساكنين، بهره‌برداران و شاغلين انجام گرفت. كه اكثر بهره‌برداران باهدف خريد و شاغلين باهدف فروش محصول به اين مكان مي‌آيند. اولين پرسش نظر آنان در مورد سرزندگي بازار بوده است. پس‌ازآن سعي شده باهدف نزديك شدن به شاخص‌هاي موردنظر بحث سرزندگي، هر يك از فاكتورهاي دسته‌بندي‌شده را از ديدگاه كاربران مورد پرسش و پاسخ قرار گيرد. براي استخراج مؤلفه‌هاي سرزندگي محله‌اي 14 مصاحبه‌ي كيفي انجام شد و پس از حاصل شدن اشباع نظري، به مصاحبه‌ها پايان داده شد. پس از پياده‌سازي و بررسي محتوايي، كدگذاري اوليه روي متن انجام شد و بخش‌هايي از مصاحبه كه حاوي مفاهيم شكل‌دهنده‌ي ... بودند به دو شكل توصيفي و استفهامي كدگذاري و مشخص شدند. بر اين مبنا، از تحليل همه‌ي مصاحبه‌ها مفاهيم مرتبط با دلبستگي و مقوله‌هاي كلي‌تر استخراج شد. در بررسي تعداد و تكرار مقوله‌ها و مفاهيم، مجموعاً 509 كليدواژه از محتواي مصاحبه‌ها استخراج شد كه با حذف موارد تكراري، 342 عنوان مقوله شناسايي شد. اين 342 مقوله در تقليل سطح اول، در قالب 57 مفهوم جمع‌بندي شدند و در جمع‌بندي نهايي، 7 مقوله پياده مداري، هويت، تنوع و اختلاط كاربري، فضاي سبز، نظارت و امنيت، مقياس انساني و فضاهاي 24 ساعته استخراج شدند.

71606