2494

The emergence of the phenomenon neo-Salifism and its reflection on the geopolitical change of power in the Middle East region (with emphasis on the security of the Islamic Republic of Iran

كارشناسي ارشد

علوم سياسي

دانشگاه پيام نور

1399

دي ماه 1401

دكتر محسن نصر اصفهاني

دكتر محمدعلي محمودي

جريان سلفي گري افراطي، اگرچه از ابتداي هزاره جديد، به طور ويژه در دستورالعمل امنيتي كشورها جاي گرفته است، اما جهان شاهد شكل نويني از آن در خاورميانه و در پي خيزش¬هاي تازه در جهان عرب بود كه به عنوان يك تهديد جدي امنيتي و به شكلي به مراتب خشونت آميزتر نمايان شده است. وجود شكاف¬هاي عميق قومي-مذهبي در خاورميانه و ژرف¬تر شدن اين شكاف¬ها به واسطه جنگ قدرت كشورها در منطقه به همراه خلأ امنيتي ايجاد شده، منطقه خاورميانه را به مكاني امن براي جولان گروه¬هاي افراطي، تبديل كرده است. گسترش اين گروه¬هاي تندروي سلفي كه خشونت طلبي استراتژي آن¬ها براي رسيدن به اهدافشان است و عمدتاً تمركز و فعاليت آن¬ها در منطقه خاورميانه مي-باشد، سبب به وجود آمدن تحولات مهمي چون راديكاليسم، اسلام هراسي، امنيتي شدن گفتمان اسلام سياسي، وقوع جنگ قومي- مذهبي در منطقه، بروز تغييرات مرزي و تجزيه كشورهاي منطقه، و بطور كلي ايجاد تهديد جدي براي ثبات و امنيت منطقه، اشاره نمود. در پژوهش حاضر كه با روش كتابخانه¬اي و اسنادي و همچنين به شيوه¬اي توصيفي-تحليلي به بررسي اين جريان پرداخته، با استفاده از نظريه سازه انگاري كه در تحليل رفتار كنشگران بر عناصر هويت، فرهنگ، انگاره¬ها، شناخت مشترك و عمل متقابل تأكيد مي¬كند، بحران هويت و هويت يابي و نيز تلاش¬هاي گروه¬هاي راديكال در جهت تغيير هويت دولت¬هاي خود از طريق تأثير انگاره¬ها و هنجارهاي مورد نظرشان، در جهت قوام دهي يا تكوين هويت جديد را به عنوان علت ظهور و گسترش جريان سلفي-تكفيري در منطقه خاورميانه دانسته و با اين رويكرد در پي بررسي بازتاب ظهور پديده نئوسلفيسم بر ژئوپليتيك منطقه خاورميانه و با تأكيد بر امنيت جمهوري اسلامي ايران مي¬باشد. يافته¬هاي پژوهش حاكي از اين بود كه جريان¬هاي نئوسلفيسم به عنوان عامل تهديد، بي ثباتي و بي نظمي در منطقه خاورميانه و همچنين عليه امنيت ملي كشور ايران مي¬باشد.

1401/12/6

71265