2486

Relations between China and Iran after the withdrawal of the United States from the JCPOA and unilateral sanctions

كارشناسي ارشد

رشته علوم سياسي گرايش علوم سياسي

دانشگاه پيام نور زرين شهر

1399

پاييز 1400

دكتر پرويز دليرپور

دكتر محسن نصر اصفهاني

Iran , China , United States , role theory

هدف اين پايان نامه بررسي روابط ايران و چين در سايه تحريمهاي يكجانبه آمريكا بر اساس تئوري نقش در سياست خارجي است كه با روش تحليلي-توصيفي انجام گرفته است. به اين منظور سه بررسي موردي از رويكرد سياست خارجي چين در مواجهه با اين مساله در رابطه با ايران،‌ در رابطه با ايالات متحده و در رابطه با جامعه جهاني انجام گرفته است. بر اين اساس مي‌‌توان گفت چين رويكردهاي كاملاً منسجمي را هم در قبال مسئله استفاده از تحريم‌هاي چندجانبه عليه ايران و هم محافظت از جمهوري اسلامي در برابر تحريمهاي اقتصادي يكجانبه ايالات متحده اتخاذ كرده است. مشخصه هر دو رويكرد احتياط و تلاش براي متوازن‌سازي است و شايد واضح‌ترين نشانه يا دلالت آن اين است كه تحريمها عليه ايران سرچشمه طبيعي بروز تضاد بين نقش‌هاي تعريف‌شده جمهوري خلق چين بوده است. بديهي است كه سه نقش تحليل شده در اين فصل هم‌وزن يا برابر نيستند: چين در ايفاي نقش‌ها در مقابل ايالات متحده و جامعه بين‌الملل، در نهايت خواستار شناخته شدن به مثابه يك ابرقدرت است. ايفاي نقش در مقابل ايران، حوزه روابط قدرت بزرگ و قدرت منطقه‌اي را شامل مي‌گردد كه به صورت سلسله مراتبي در ذيل روابط با ديگر قدرت هاي بزرگ تعريف مي‌شود. بنابراين، با تعريف سلسله مراتب نقش‌ها، ساختاري ايجاد پكن مي‌كوشد تعديلاتي بين احتمال حتمي بروز تعارضات بين نقشي دست به ابتكار بزند. براي انجام اين كار، چين فهرستي از ابزارهاي شعاري، سياسي و مادي لازم براي اجراي هر نقش تعريف كرده است. قطعا ماتريس نقش‌هاي مورد بررسي در اينجا جامع و مانع نيست و به خصوص با افزايش دخالت چين در خاورميانه پس از اعلام طرح يك‌ كمربند يك جاده يا BRI، پيچيدگي‌هايي شكل گرفته كه بايد در اين ماتريس لحاظ شوند و اين جاست كه مي‌توان گفت نقش پكن در مقابل ساير كشورهاي منطقه - كه اغلب رقباي ايران هستند - منبع ديگري از تضاد را به وجود آورده كه بايد در تحقيقات بعدي مورد توجه قرار گيرند. در نهايت، بايد نتيجه گرفت چين روابط خود با ايالات متحده را قرباني حمايت يا حفاظت از جمهوري اسلامي ايران نخواهد كرد و تا جاي ممكن خواهد كوشيد بروز تضاد بين نقش هاي بين المللي متعددي كه براي خود تعريف كرده است را تعديل كند.

1401/11/26

71103