2419

Analyzing the obstacles of virtual citizen education in the elementary school of Fouladshahr

كارشناسي ارشد

رشته برنامه ريزي درسي

زرين شهر

1398

تير 1400

نعمت الله صالحي نجف آبادي

اعظم بختياري

Virtual citizen , virtual citizen skills , virtual interactions , active and responsible citizens

تاثيري كه امروزه فناوري اطلاعات وارتباطات بر زندگي انسان گذاشته است بر هيچكس پوشيده نيست(رام و فيجز ،2017). اين تحول عظيم در زندگي بشر امروزي وارد همه ي حيطه ها و عرصه هاي زندگي شهروندان شده و دگرگوني هاي مختلف و متنوعي را موجب گرديده است(ساراسون و همكاران ،2015). به گونه اي كه با گسترده شدن نفوذ فناوري هاي اطلاعات و ارتباطات، زندگي روزمره و تعاملات اجتماعي شهروندان بدون آگاهي لازم در مورد كاربردهايICTمختل خواهد شد(ساليوان،2016). وانگ و ديگران (2010) معتقدند كه تاثيرات نوين ICT در زندگي روزمره، كنش متقابل ميان شهروندان را متاثر ساخته و فرايند جديدي از ارتباطات را به وجود آورده است. اينترنت نيز به عنوان يكي از ابزاهاي ICT ،منجر به تقويت ارتباطات متنوع بين افراد و ايجاد اشكالي جديدي از ارتباطات با ديگران شده است(شپارد ،2015).يكي از اين از اشكال جديد ارتباطي، پديدهاي به نام شهروندي مجازي است(سانكو،هرناندز و ريورا ،2016). در يك دهه اخير تمايل به آموزش شهروندي مجازي در كشورهاي مختلف افزايش يافته است و ابتكارات ملي مهمي در كشورهاي استراليا(شوراي برنامهريزي درسي،2005)، انگلستان(كلور،ايرلند،كر ولوپز ،2010)، و ايالات متحده(موسسه كارنگي نيويورك ،2009) در زمينه آموزش شهروند مجازي صورت گرفته است.پژوهشگران مختلفي نيز (آريف ،2016؛اورتجاوگابريل ،2015؛سانابريا و سپادا ،2016؛ گرمن ،2015؛سيمسك و سيمسك ،2013؛ وايكاتو ،2015؛ساليوان ،2016) بر تعريف شهروند مجازي،دلالتهاي شهروند مجازي و تاثير آن بر جامعه و نقشي كه افراد در ارتباط با شهروندي بايد ايفا كنند،تمركز كردهاند و شهروند مجازي را فردي كه توانايي لازم براي كار با اينترنت و كامپيوتر را برخوردار باشد و بتواند از اينترنت در ارتباطات خود و امورات مختلف زندگي استفاده كند تعريف كرده اند(بتينلي،2012).برخي از پژوهشگران نيز معتقدند شهروند مجازي داراي دو بعد سواد مجازي(هايوان و تيتا ،2017) و مهارت مجازي(هينتز و براون ،2017) است. به طور كلي مورد شهروند مجازي تعاريف گوناگوني ارائه شده است اما با وجود تفاوتهاي كه در اين تعاريف وجود دارد، آنها در ارائه ي مفهوم شهروند مجازي در يك مورد مشترك هستند و آن توانايي استفاده از ICT و اينترنت ميباشد.شهروند مجازي كسي است كه از حداقل دانش لازم درباره مفاهيم پايه كامپيوترو فناوري اطلاعاتي و ارتباطي برخوردار است، توانايي ارتباط با اينترنت و ارسال و دريافت پيامهاي الكترونيك را از طريق پست الكترونيك و شبكه هاي مجازي را دارد و همچنين مي تواند اطلاعات مربوط به خدمات، كالاها و نرم افزارهاي مورد نياز خود را از طريق اينترنت جستجو كند(كارادامن ،2017). ضمن اينكه چنين فردي بايد نسبت به تامين امنيت شخصي و خانواده در برابر آسيب هاي اينترنت آگاهي داشته و بتواند امور مختلف زندگي خود را تا حد امكان از طريق شبكه هاي اينترنتي انجام دهد (سرافرازي و معمارزاده،1388). وانگ و ديگران (2010) معتقدند شهروند مجازي كسي است كه به اينترنت متصل شده و از خدمات گوناگون آن بهره مند شوند. در تعريف ديگري شهروند مجازي به كسي گفته شده است كه قادر باشد در انجام امور روزانه خود از فناوري اطلاعات استفاده و خدمات مورد نياز خود را از دفاتر ، انجمن ها و سازمانهايي كه از ابزارهاي سيستم الكترونيك استفاده مي كند دريافت نمايد(سينگ ،2017). هر صورت جداي از تعاريف شهروند مجازي به نظر ميرسد كه آموزش و پرورش به عنوان نهادي گسترده و متولي آموزش رسمي ميتواند نقش بسيار مهمي در تربيت و آموزش شهروند مجازي ايفا نمايد.مدرسه به عنوان قلب نظام آموزشي كانال و مجرايي مناسب براي انتقال مجموعهاي از دانش ها،مهارت ها و باورهاست(فتحي و سعادتمند،1394).يكي از اين مهارت ها،مهارت شهروند مجازي است كه مدرسه ميتواند نقش مهمي در آن ايفا كند،مدرسه مكان مهمي براي دانش آموزان جهت تمرين رفتارها و تعاملات مجازي خود با ديگران است(لطف آبادي،1390). به عبارتي ميتوان گفت مسئوليت اصلي پرورش مهارتهاي شهروندي مجازي بر دوش نظام آموزش و پرورش است كه بايد به گونهاي عمل كند كه از دانش آموزان در اين زمينه به شهرونداني فعال و مسئول مبدل شوند(فتحي واجارگاه،1392).بدون شك نظام آموزشي به خصوص مقطع ابتدايي در راه تربيت شهروند مجازي با مشكلات و چالشهاي اساسي رو به رو است،بنابراين مساله اصلي پژوهش حاضر پرداختن به اين چالشها و موانع است.

1401/11/19

71059