490

Stylistics of the Divan of Gaim Magham Farahani΄s poems

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور مركز خوي دانشكده علوم انساني

400-401

پاييز 1401

دكتر محمد ياوري

دكتر احمد عليزاده

قائم مقام فراهاني يكي از معروفترين نويسندگان و سياستمداران بزرگ دورۀ مشروطه است كه علاوه بر خدمات و اقدامات بزرگ سياسي، در ادبيات نيز بسيار موثر بود. قبل از وي سبك نويسندگان فارسي با تكلف و تصنع همراه بود. او با تغيير سبك نگارش، تكلف را از ميان برد و مسائل عصر را با كاربرد زبان و اصطلاحات رايج نوشت. شهرت قائم مقام بخاطر منشات اوست اما در قالبهاي مختلف از جمله قصيده، قطعه، مثنوي، دوبيتي، رباعي نيز طبع آزمايي كرده و افكار نو و ظرافت كاري هاي تازه‌اي را نشان داده است. اشعار او روان و شيوا است. چون در علوم ادبي عربي و فارسي استادي مسلم است و همچنين سخن و سخن سازي وي را بسياري از شاعران هم عصرش ستوده‌اند. لغات و جملات عربي بيش از حد معمول به كار رفته اما چنان نيست كه دريافت مطالب را دشوار نمايد. قائم مقام در قصايد خود اوضاع را با ديد انتقادي مي‌نگرد و شكست ايران و استيلاي روس بينش اجتماعي‌اش را با وام‌گيري از شعر به نمايش گذاشته است. سبك ديوان اشعار قائم مقام براساس سه سطح ادبي، زباني و فكري مورد بررسي قرار گرفته و پربسامدترين استفاده از علوم مورد توجه شاعر با توجه به شواهد موجود ارائه داده شده است. كليدواژگان: قائم مقام فراهاني، ديوان اشعار، سبك شناسي، سطح ادبي، زباني، فكري.

1401/810/25

محمدحسن كريمي

70813