چكيده
چكيده
وجود اختلاف در شيوهي نگارش و قرائت قرآن كريم يك واقعيت تاريخي انكار ناپذير است كه عليرغم اهميت و ضرورت پرداختن به مسايل آن در پژوهشهاي مربوط با علوم قرآن دستكم در فضاي پژوهشي ايران كمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر، از مبدا توجه به اين نقصان پژوهشي شروع ميشود و نيز باور به اين كه هر كوششي درجهت فهم قرآن كربم منطقا متوقف است بر متن پژوهي تاريخي وآگاهي از ويژگيهاي تاريخي متن قرآن كريم از حيث امكانات وگونههاي خوانش و ضبط كلمات و تركيببندي جملات. در اين پاياننامه دادههاي اختلاف قرائات سوره كهف از آيه 79 تا پايان سوره و سورههاي مريم وطه از منظر آماري و زبانشناختي بررسي شده است. از ميان دادههاي اختلاف قرائت فراهم آمده در معجم القرائات القرآنيه مواردي كه صرفا جنبه آوايي-لحني داشته و نمودي در صورت نوشتاري (اعم از حروف وحركات) نداشتهاند از دامنهي گردآوري و بررسي كنار گذاشته شده، كارتحليل دادهها بر مواردي متمركز بوده است كه اختلاف قرائت در صورت صرفي واژه (تفاوت در حروف و حركات اصلي) و يا سازه بندي جمله (افزايش كاهش ياتقديم و تاخيراجزاي عبارت) بوده است.
همچنين نام قاريان مرتبط با هر وجه قرائت و شمار آنها در جداول دادهها ثبت شده است. هدف به دست آوردن يك تصوير كمي-تراكمي از رويداد اختلاف قرائت در آيات مورد مطالعه است. كه در اين تحقيق نتايج آماري نشان ميدهد كه فراواني اختلاف در صورت واژه بسيار بيشتر از فراواني اختلاف در جمله است.
در سوره كهف موارد اختلاف 239مورد و تعداد قاريان200 نفر است. در سوره طه موارد اختلاف در آيات753 مورد و تعداد قاريان122 نفر است و در سوره مريم تعداد اختلاف510 مورد و تعداد قاريان 129 نفر ميباشد.
واژگان كليدي: قرآن كريم، اختلاف قرائت، تحليل صرفي و نحوي، زبان شناسي، آمارتوصيفي سورههاي كهف مريم و طه.
