476

Thematic analysis of the court Heyran Khanom Donboli

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام‌نور واحد خوي

1400-1401

بهار 1401

دكتر محمد ياوري

مضامين شعري از بن‌مايه‌هاي اصلي هر اثري است كه به خواننده سمت و سويي ويژه‌اي در شناخت شاعر و ديدگاه‌هاي وي مي‌بخشد. عشق و ملزومات آن موهبتي الهي است كه جلوۀ حقيقي آن در دل همگان به ظهورمي‌رسد، اما تعداد كمي از انسان‌ها هستند كه به مرتبۀ بالايي از آن مي‌رسند. عاشق و معشوق دو عنصر مهم و برجسته در ادبيات غنايي هستند كه در اشعار شاعران كلاسيك جايگاه ويژه‌اي يافته‌اند. حيران خانم (1790، نخجوان- 1848، تبريز) شاعر آذربايجاني از طايفه بزرگ دنبلي‌هاي آذربايجان و تيره كنگرلو بوده است. اشعار وي بازگوكنندۀ مضامين فكري عشق، ملزومات آن و دربرگيرندۀ موضوعات غنايي است. رسالۀ حاضر با رويكردي توصيفي- تحليلي سعي دارد، به وصف اين احوالات بپردازد؛ نتيجۀ حاصل از اين پژوهش اين است كه اين شاعر به خوبي توانسته‌، سيماي عاشق را به عنوان شخصيتي رنجور و خميده، بلاگردان، فداكار، نازكش و سيماي معشوق را از دو جنبۀ ظاهري و رفتاري به عنوان شخصيتي جفاكار، پيمان‌شكن، خونريز و متكبّر در ذهن خواننده ترسيم كند. به طور كلي اين شاعر با بياني مؤثر و الفاظي بسيار زيبا اشعاري پرنغز را آفريده‌ است كه بازگو كنندۀ احوالات عاشق و معشوق در سبك مخصوص به خود مي‌باشد.

70236