چكيده
باتوجه به اينكه گياه فلفل جز سبزيجات پرمصرف به حساب مي¬آيد و كاربرد دارويي هم دارد شناسايي گونه¬هاي با ارزش غذايي بالاتر كه براي سلامتي انسان¬ها داراي فوايد بيشتري هستند، داراي اهميت زيادي است. تاكنون پژوهش قابل توجهي در مورد مقايسه تركيبات بيوشيميايي موجود در ارقام مختلف اين گياه در ايران انجام نشده است، به همين دليل اين آزمايش طرح¬ريزي شد. از آنجا كه آنتي¬اكسيدان¬ها و تركيبات فنلي در تخفيف آثار منفي ناشي از اكسيژن فعال نقش بسزايي دارند و جز مواد پرمصرف براي مقابله با انواع سرطان¬ها در جانوران به شمار مي¬روند، در اين مطالعه، غلظت اين مواد در 8 گونه مختلف مورد بررسي قرار گرفت. مطالعه¬ي مقايسه¬اي بين گونه-هاي مختلف فلفل تاثير قابل توجهي در انتخاب بهترين گونه براي مصارف مختلف دارد. رقم¬هاي مختلف فلفل زنگوله¬اي سبز و قرمز با نام محلي گيجلر، فلفل كاپو، فلفل دلمه¬اي سبز، زرد، قرمز و نارنجي از باغات اطراف اروميه جمع¬آوري و پارامترهاي مختلف بيوشميايي از جمله: رنگيزه¬هاي فتوسنتزي، سنجش فعاليت آنزيم¬هاي كاتالاز، پراكسيداز، سوپراكسيد¬ديسموتاز و همچنين اندازه گيري مقدار پروتئين كل، آمينواسيد كل، پرولين، فلاونوئيدها، قندهاي محلول و فنل كل اندازه¬گيري شد. آزمايش در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در آزمايشگاه دانشگاه پيام نور تبريز و اروميه اجرا گرديد. نتايج نشان داد كه، به طور كلي بيشترين مقدار رنگدانه¬هاي فتوسنتزي مربوط به فلفل ستاره¬اي و كمترين مقدار مربوط به فلفل دلمه¬اي نارنجي رنگ بود و بيشترين مقدار كاروتنوئيد در فلفل كاپو مشاهده شد. در مقايسه كلي بين رقم¬هاي مختلف فلفل، مقدار آنتي¬اكسيدان¬ها در تمام ارقام به جز زنگوله¬اي سبز و دلمه¬اي سبز از لحاظ آماري تفاوت معني¬داري با هم نداشتند. به طور كلي بيشترين مقدار تركيبات فنلي مربوط به فلفل دلمه¬اي قرمز و كمترين مقدار مربوط به فلفل ستاره¬اي بود، اما بيشترين مقدار آنتوسيانين مربوط به فلفل كاپو بود. همچنين مقدار آمينواسيد¬ها در فلفل زنگوله¬اي قرمز بيشتر از ساير ارقام بود و مقدار قندهاي محلول در فلفل دلمه¬اي زرد، نارنجي و فلفل ستاره¬اي بيش از ساير ارقام بود. به طور كلي بيشترين مقدار پرولين مربوط به فلفل دلمه¬اي نارنجي و كمترين مقدار مربوط به فلفل دلمه¬اي زرد بود، همچنين بيشترين مقدار پروتئين مربوط به فلفل زنگوله¬اي قرمز بود. در مورد فعاليت¬ آنزيم¬هاي آنتي¬اكسيدان، بيشترين فعاليت آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز و كاتالاز در فلفل دلمه¬اي نارنجي مشاهده شد و كمترين مقدار مربوط به فلفل ستاره¬اي بود. بيشترين فعاليت آنزيم پراكسيداز نيز در فلفل كاپو مشاهده شد. مقدار هيدروژن پراكسيد در فلفل ستاره¬اي بيش از ساير ارقام و كمترين مقدار مربوط به فلفل دلمه¬اي سبز بود، همچنين مقدار TBARS در فلفل زنگوله¬اي قرمز بيش از ساير ارقام بود.
واژگان كليدي: گياه فلفل، آنتي¬اكسيدان¬ها، تركيبات فنلي، آنزيم¬هاي آنتي اكسيدان، كاروتنوئيد¬ها.
