M 5 1394

The effects of salicylic acid, zinc sulfate and potassium silicate on antioxidant activity and salt stress amelioration in wheat plants (Triticum aestivum cv. Chamran)

كارشناسي ارشد

علوم گياهي - فيزيولوژي گياهي

پيام نور تبريز

1391

شهريور 1394

124 ص

عابديني ، معصومه

دائي حسني ، بهرخ

تنش شوري يكي از عوامل محيطي محدود كننده رشد و نمو در گياهان مي‌باشد كه بر روي صفات مورفولوژيكي و فرآيند‌هاي فيزيولوژيكي گياهان اثرات منفي دارد. به منظور كاهش اثرات مخرب شوري در گياهان از تركيبات اگزوژن متعدد معدني و آلي استفاده مي‌شود. در اين پژوهش تاثير ساليسيليك‌اسيد، سولفات‌روي و سيليكات‌پتاسيم بر گياه گندم زراعي (رقم چمران) تحت تنش شوري مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در آزمايشگاه دانشگاه پيام نور تبريز اجرا گرديد. كشت گياهان در شرايط هيدروپونيك در گلخانه با طول فتوپريود 16 ساعت، شدت نور 10 كيلولوكس، رطوبت نسبي 70% و ماگزيمم دماي روزانه 25 و مينيمم دماي شبانه 17 درجه سانتي‌گراد در محيط غذايي هوگلند انجام گرفت. نتايج نشان داد كه در گياهان تيمار شده با شوري mM 100، وزن تر و خشك، غلظت كلرفيل a،b و كل، كاروتنوئيدها و پروتئين كل در مقايسه با گياهان شاهد به‌طور معني‌دار كاهش يافت، اين در حالي بود كه شوري منجر به افزايش معني‌دار غلظت قندهاي محلول، مالون‌دي‌آلدئيد و پراكسيدهيدروژن گرديد. همچنين، فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز، سوپراكسيدديسموتاز و پراكسيداز نيز به‌طور معني‌دار افزايش يافت. كاهش معني‌دار غلظت يون پتاسيم و افزايش سديم نيز با تنش شوري مشاهده شد. طبق نتايج به دست آمده، كاربرد ساليسيليك‌اسيد با غلظت 14 ميلي‌گرم در ليتر، سولفات روي با غلظت 5/1 ميلي‌گرم در ليتر و سيليكات پتاسيم با غلظت 15 ميلي‌گرم در ليتر در گياهان تحت شوري موجب كاهش معني‌دار فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان، پراكسيداسيون ليپيدهاي غشاء و سطح پراكسيدهيدروژن شد.درحال‌كه، پارامترهاي رشدي مورد مطالعه، غلظت رنگيزه‌هاي فتوسنتزي، غلظت قندهاي محلول و پروتئين كل با كاربرد تركيبات ذكر شده در گياهان تحت تيمار شوري به‌طور قابل‌توجهي افزايش نشان دادند. بررسي مقايسه‌اي تأثير اين تركيبات در تخفيف اثرات منفي شوري در گياه گندم نشان داد كه تأثير سيليكات‌پتاسيم در اندام‌هوايي و سولفات‌روي در ريشه در افزايش وزن تر و خشك بيشتر است، همچنين سيليكات‌پتاسيم در مقايسه با دو تركيب ديگر موجب القاء بيشترين افزايش در غلظت رنگيزه‌هاي فتوسنتزي، قندهاي محلول و پروتئين در گياهان تحت تنش شوري شد. بررسي مقايسه‌اي پاسخ سيستم آنتي‌اكسيداني گياه گندم تحت تنش شوري به كاربرد تركيبات ذكر شده تفاوت چنداني بين تيمارها در فعاليت آنزيم SOD نشان نداد، هرچند كه ساليسيليك‌اسيد توانست فعاليت آنزيم را تا مرز گياهان شاهد كاهش دهد. هرسه تركيب بكار رفته توانستند بطور مشابه فعاليت آنزيم ‌CAT اندام‌هوايي را تا سطح گياهان شاهد كاهش دهند ولي در ريشه تأثير ساليسيليك‌اسيد بيشتر بود. كاهش القاء شده با كاربرد تركيبات ذكر شده در فعاليت آنزيم POD در اندام‌هوايي و ريشه نيز توسط ساليسيليك‌اسيد به‌طور معني‌دار بيشتر از دو تركيب ديگر بود. بررسي غلظت متابوليت‌هاي مالون‌دي‌آلدئيد و پراكسيدهيدروژن نشان داد كه تأثير سيليكات‌پتاسيم در كاهش غلظت H2O2 اندا‌م هوايي و MDA ريشه و تأثير سولفات‌روي در كاهش غلظت MDA اندام‌هوايي به‌طور معني‌دار بيشتر از دو تركيب ديگر است. تأثير ساليسيليك‌اسيد در پائين آوردن سطح غلظت يون سديم در گياه و افزايش غلظت پتاسيم در اندام‌هوايي گياهان تحت تنش در مقايسه با دو تركيب ديگر قابل‌توجه بود. واژگان كليدي: تنش شوري، ساليسيليك‌اسيد، سولفات‌روي، سيليكات پتاسيم، گندم.

70074