14052پ

دكترا

زيست شناسي فيزيولوژي گياهي

تهران شرق

1400

صحافي شده ندارد

دكتر سيامك فلاحي قراگوز دكتر لطيفه پوراكبر

دكتر معصومه جمال اميدي دكتر سينا سياوش مقدم

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

امروزه نانو¬ذرات و قارچ‌هاي ميكوريزا جهت افزايش مقاومت گياهان در برابر تنش‌هاي محيطي مورد استفاده قرار مي¬گيرند. نانو¬ذرات دي¬اكسيد¬تيتانيوم منجر به اثرات مختلفي بر خصوصيات مورفولوژيكي، فيزيولوژيكي و بيوشيميايي برخي از گونه¬هاي گياهي مي¬شوند . قارچ هاي ميكوريزا نيز به عنوان تعديل كننده اثرات مخرب تنش¬هاي محيطي بر گياهان شناخته شده¬اند. همزيستي قارچ‌هاي ميكوريزاي آربوسكولار رشد را افزايش داده و بيوسنتز تركيبات فعال زيستي را تحريك مي‌كند و در نتيجه بر محتواي پلي¬فنوليك‌ها در گياهان دارويي تحت تنش تأثير مي‌گذارد. در مطالعه حاضر اثرات نانو¬ذرات دي¬اكسيد تيتانيوم (n-TiO2) و قارچ‌هاي ميكوريزاي آربوسكولار (AMF) بر صفات رشد، همزيستي، شاخص¬هاي بيوشيميايي، عناصر، سيستم دفاعي (آنتي اكسيدان¬هاي آنزيمي و غير آنزيمي، اسموليت¬ها) و همچنين تغييرات در پروفايل تركيبات فنلي توسط آناليز HPLC درتيمار¬هاي قارچي در غلظت¬هاي مختلف شوري در Dracocophalum moldavica Lبررسي شده است. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي شامل تيمار شوري در چهار سطح (0، 50، 100 و mM NaCl150) ،تيمار قارچ ميكوريزا در سه سطح شامل بدون تلقيح و تلقيح با قارچ Funneliformis mosseae وClaroideoglomus etunicatum و n-TiO2 در سه سطح 0، 50 و ppm 100 با سه تكرار آزمايش در شرايط كنترل شده در آزمايشگاه انجام شد. نتايج نشان داد كه شوري باعث كاهش خصوصيات رشد و همزيستي ريشه در مقايسه با شرايط شاهد شد. تلقيح با AMF و كاربرد n-TiO2 اين پارامتر¬هاي D. moldavica را در تمام سطوح شوري افزايش داد. ميزان مالون دي¬آلدئيد و پراكسيد هيدروژن ريشه و اندام¬هوايي افزايش يافته تحت تنش شوري توسط تيمار¬هاي ميكوريزا ويا n-TiO2 كاهش يافت. استفاده از تيمار¬هاي ميكوريزا و/يا n-TiO2 باعث كاهش پروتئين محلول ريشه تحت تنش شوري 50 وmM 150 شد. ازسويي قند¬هاي محلول و پرولين تحت تأثير شوري همراه با تيمار¬هاي ميكوريزا و/يا n-TiO2 افزايش يافتند. شوري و تيمار¬ها باعث تغييراتي در سيستم دفاعي آنزيمي و غير آنزيمي بادرشبو شد. فعاليت آسكوربات پراكسيداز تحت تأثير تيمار¬ها و تنش شوري افزايش يافت. در سطح شوري mM 150، كاربرد تيمار¬ها به صورت مجزا ويا تركيبي بيشترين ميزان فنل ريشه را نشان داد.كاهش كلروفيل a و كارتنوئيد¬ها با افزايش شوري مشاهده شد. افزايش مقدار كلروفيل b در سطوح شوري 50 و mM 100 با كاربرد تيمار¬ها شكل گرفت. مرگ سلولي ريشه، به عنوان شاخصي بيوشيميايي تحت تاثير تنش شوري به شدت افزايش داشته كه با كاربرد تيمار¬ها ( محلول-پاشي و تلقيح ميكوريزا) كاهش يافت. از طريق كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا، 9 اسيد فنوليك و فلاونوئيد در تيمار¬هاي تحت تاثير شوري و ميكوريزا آناليز شد. شوري و تلقيح AMF پروفايل پلي فنلي بادرشبو را تغيير داد. تلقيح F. mosseae بيشتر پلي فنل¬ها را در غلظت هاي 50 و mM NaCl 150 افزايش داد و تلقيح C. etunicatum باعث افزايش پلي فنل¬ها در mM NaCL 100 بيشتر از F. mosseae شد. نتايج به دست آمده بيان كننده اين است كه محلول¬پاشي نانوذرات تيتانيوم دي-اكسيد و تلقيح ميكوريزاي F. mosseae و C. etunicatum اثزات نا مطلوب شوري را از طريق تاثير مثبت بر فعاليت آنتي اكسيدان¬هاي آنزيمي و غير آنزيمي با افزايش فعاليت آنزيم¬ها، انباشت اسموليت¬ها و تجمع تركيبات فنلي، همچنين بواسطه كاهش مرگ سلولي ريشه ، كاهش داد. به نظر مي¬رسد استفاده از تيمار¬هاي تركيبي در اين گياهان نسبت به حالت كاربرد جداگانه هر تيمار، در تعديل اثرات مخرب تنش شوري موثرتر است. به عنوان يك نكته مثبت، شوري و تلقيح ميكوريزي بر محتواي پلي فنل D. moldavica تأثير گذاشت و توليد تركيبات فنلي كه تركيباتي مهم براي گياه دارويي است، را بهبود بخشيد.

69477