14026پ

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

تهران شرق

1400

صحافي شده ندارد

حيدر جهان بخش

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

بررسي مولفه هاي ارتقاي كيفيت منظر شهري تحت شاخص هاي طراحي پايدار شهري با بهره گيري از ظرفيت انرژي تجديدپذير خورشيدي- بادي، يك موضوع با اهميت وضروري در حوزه شهرسازي است. اين نياز به دليل جايگاه ارزشمند حضور انواع انرژي هاي تجديدپذير در سبد انرژي مصرفي شهري به دلايلي مانند: قيمت ارزان، پاك بودن و زيستي محيطي بودن آنها، كاربري آسان، دائمي بودن و تجديدپذيري آنها، كاربردهاي متنوع و قابليت توسعه پايدار در انواع اين انرژي ها، به عنوان يك ضرورت اساسي در طراحي پايدار شهري مطرح مي شوند. لذا تغييرات بين كيفيت طراحي پايدار شهري و سطح كيفيت منظر شهري در حضور انرژي خورشيدي-بادي يك خلاء در تحقيقات قبلي است كه مشخص شدن اين تغييرات مي تواند يك راهنماي عملكردي براي برنامه ريزي و توسعه شهرهاي پاك با كيفيت منظر بالا و پايداري قابل قبول باشد. لذا تحقيق حاضر با هدف تبيين مولفه هاي ارتقاي كيفيت منظر شهري برمبناي شاخص هاي طراحي پايدار شهري با بهره گيري از ظرفيت انرژي هاي تجديدپذير (انرژي خوشيدي-بادي) در شهر پرديس (در استان تهران) انجام شده است. در ابتدا با بررسي تحقيقات گذشته و گردآوري نظر خبرگان، سه مولفه طراحي پايدار شهري (زيست محيطي، عملكردي-خدماتي، كالبدي-ساختاري) و پنج معيار ارزيابي كيفيت منظر شهري (زيبايي شناختي، فرهنگي-اجتماعي، اقتصاد شهري، ادراكي-معنايي، محيط شهري) شناسايي شده است. براي دستيابي به اهداف تحقيق؛ هم از ابزار پرسشنامه براي جمع آوري داده ها (نظرات خبرگان) و هم از داد هاي سرعت باد و ميزان تابش خورشيد (شاخص صافي هوا و ميزان تابش) استفاده شده است. پرسشنامه تحقيق به صورت محقق ساخته در دو بخش طراحي پايدار شهري (با 30 گويه) و كيفيت منظر شهري (با 44 گويه) با طيف 5گانه ليكرت بوده است. جامعه آماري تحقيق شامل خبرگان و كارشناسان فعال مرتبط با موضوع تحقيق در شهر پرديس بوده است كه تعداد 34 نفر از آنها (در دسترس) به عنوان اعضاي نمونه انتخاب و نظرات آنها از طريق پرسشنامه جمع آوري شده است. پردازش هاي تحقيق در چهار بخش شامل: محاسبه پايايي پرسشنامه ها و آمار توصيفي معيارها و اعضاي نمونه، رتبه بندي معيارها با روش تاپسيس فازي در Excel، پردازش هاي روش معادلات ساختاري تفسيري در نرم افزار Smart-PLS، و شبيه سازي فني-اقتصادي سيستم تركيبي توليد برق بادي-خورشيدي با استفاده از نرم افزار هومر در شهر مورد مطالعه بوده است. پس از تاييد پايايي وروايي پرسشنامه و برازش مدل آنها به ترتيب در Excel و Smart-PLS انجام شد، يافته ها نشان داد كه شاخص هاي طراحي شهري بر همديگر و نيز مولفه هاي ارتقاي كيفيت منظر شهري بر يكديگر تأثير مثبت و سازنده دارند. از جمله شاخص زيست محيطي به ترتيب با مولفه محيط شهري به ميزان 65 %، با مولفه اقتصاد شهري به ميزان 60 %، با مولفه زيبايي شناختي به ميزان 55 %، با مولفه فرهنگي-اجتماعي به ميزان 55% و با مولفه معنايي-ادراكي به ميزان 45% رابطه ي مستقيم، سازنده و معنا دار دارد. در نهايت مشخص شد كه شاخص هاي طراحي شهري نيز بر مولفه هاي ارتقاي كيفيت منظر داراي تأثير مثبت و سازنده مي باشد. همچنين شبيه سازي سيستم تركيبي برق-بادي (پنل خورشيدي-درخت توربين بادي) نشان داد كه بكارگيري اين سيستم تركيبي توليد برق تجديدپذير در شهر پرديس از لحاظ اقتصادي و فني توجبه پذير و عملياتي است.

69219