24642پ

The application of religious media literacy in the face of the harms of virtual space as an emerging problem

كارشناسي ارشد

فقه و مباني حقوق

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

1398-1399

1401/06/27

بسيار خوب

145ص

شيباني فر،محمدحسن

بابايي

136-145ص

religious media literacy, injury, virtual space

دانشگاه پيام نور مركز تهران جنوب

در سال‌هاي اخير انواع جديدي از رسانه‌ها با كاركردها و قابليت‌هاي متنوع پا به عرصه زندگي انسان‌ها گذاشته‌اند و حاصل كار اين رسانه‌هاي مدرن، توليد و بارش انبوه اطلاعات گوناگون اعم از مفيد يا غيرمفيد، صحيح يا غيرصحيح يا تركيبي از اين دو، بر ذهن مخاطبان بوده است. از جمله ويژگي‌هاي اين رسانه‌ها آن است كه مخاطبان در آن فقط دريافت كننده و مصرف كننده پيام‌هاي رسانه‌اي نيستند، بلكه خود مي‌توانند توليدكننده و بازنشركننده اين پيام‌ها هم باشند. اين ويژگي‌ها و قابليت‌هاي رسانه‌اي جديد سبب شده است كه مخاطبان در استفاده از رسانه‌هاي گوناگون و پيام‌هاي متنوع آن‌ها دچار نوعي سردرگمي شوند كه حاصل آن شايد بروز آسيب‌هاي متعدد اجتماعي و فرهنگي، سياسي و حتي اقتصادي باشد. اين پژوهش با هدف بررسي كاربست سواد رسانه‌اي ديني در مواجهه با آسيب‌هاي فضاي مجازي به عنوان يك مسئله مستحدثه بود. روش پژوهش حاضر به صورت توصيفي- تحليلي مي‌باشد.موضوع رسانه‌هاي مدرن و بهويژه فضاي مجازي و آسيب‌هاي آن كه هر روز بيش از قبل با زندگي انسان‌ها عجين مي‌شود، از مصاديق «مسائل مستحدثه» است و تدوين الگوي آموزش سواد رسانه‌اي ديني، براي كمك به مخاطبان در مواجهه صحيح با اين پديده امري ضروري خواهد بود؛.نهاد خانواده محوري‌ترين و تأثيرگذارترين نهاد اجتماعي در مديريت مواجهه صحيح با رسانه‌هاي نوين است؛ بنابراين بايد برنامه‌ريزي‌هاي حاكميتي و ديني براي آموزش سواد رسانه‌اي، با محوريت خانواده انجام پذيرند؛به دليل وجود اعتقادات ديني در مردم و در نتيجه زياد بودن اعتبار منابع ديني نزد آن‌ها، استفاده از اين اعتقادات و آموزه‌هاي ديني سبب تسهيل و تثبيت آموزش سواد رسانه‌اي خواهد شد؛با توجه به اينكه در رسانه‌هاي نوين، حجم وسيعي از محتوا توسط كاربران توليد مي‌شود، بايد به هر صورت و از طرق گوناگون، از جمله رسانه‌هاي جمعي و فضاي مجازي، كاربران را براي توليد محتواي مناسب ديني آموزش داد.در اين پژوهش مشخص شد كه در زمينه هر سه نقش مخاطبان رسانه‌هاي جديد (توليد، مصرف و بازنشر پيام‌هاي رسانه اي) در آموزه‌هاي ديني ما (آيات قران كريم، احاديث و سيره معصومين(ع)، احكام فقهي و تعليمات اخلاقي) مصاديق فراواني كه مخاطبان را در مواجهه صحيح با اين رسانه ها راهنمايي مي‌كند، وجود دارد كه با استفاده از ابزارهاي گوناگون رسانه‌اي مي‌توان از آن‌ها براي ارتقاي سواد رسانه‌اي مخاطبان كمك گرفت. از جمله اصطلاحات قرآني، روايي، فقهي و اخلاقي كه در اين پژوهش بررسي مصداقي شده‌اند، مي‌توان به: افك، مرجفون، خراصون، اشاعه فحشا، امر به معروف و نهي از منكر، غفلت، ظن حرام، مسئول بودن گوش و چشم و دل و حرمت آبروي مؤمن اشاره كرد.

141/06/29

تهران جنوب

67755