13945پ

دكترا

شيمي آلي

تهران شرق

1401

صحافي شده ندارد

دكتر قاسم رضانژاد بردجي دكتر محمدرضا زماني

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

با توجه به شيوع بيماري همه گير ويروس SARS Cov-2 در سراسر جهان، ارائۀ روش‌هاي تشخيصي جديد براي مبارزه با آن ضروري به نظر مي‌رسد. يك نانو حسگر فلويورتابي CdTe نقاط كوانتومي-DNA (QDs-DNA) براي تشخيص كارآمد يك DNA يا RNA مكمل هدف خاص از ويروس SARS Cov-2 با استفاده از آزمايش FRET از طريق تشكيل يك ساختار «ساندويچ» كلاسيك تهيه شد. توالي DNA مكمل (DNA هدف) بر اساس بخش قابل توجهي از ژنوم ويروس SARS Cov-2 برنامه ريزي شده است و اليگونوكلئوتيدهاي نانو حسگر QDs-DNA براي تكميل آن طراحي شده‌اند. CdTe QDs-DNA محلول در آب با جايگزيني تيوگلليوكوليك اسيد (TGA) روي سطح QDs با DNA تسخيرشده (DNA تيوله) به روش تبادل ليگاند تهيه شد. پس از آن، با افزودن مكمل (DNA هدف) و DNA خاموش كننده (DNA نشاندار شده با BHQ2) به تركيبات QDs-DNA، هيبريدهاي ساندويچي تشكيل شدند. مجموعۀ حاصل، DNA نشاندار شده با BHQ2 (به‌عنوان گيرنده) و QDها (به‌عنوان دهنده) را به هم نزديك مي‌كند، كه منجر به فرونشاندن انتشار فلويورتابي از QDهاي دهنده از طريق سازوكار FRET مي‌شود. به عبارت ديگر، رويكردي ساده، بسيار حساس، انتخابي و سريع براي شناسايي توالي DNA مكمل از بخش خاصي از ژنوم ويروس SARS Cov-2 با حد تشخيص mol L-1 9-10× 52/2 معرفي شد. همچنين حسگري زوج هاي زيستي مبتني بر سيانين 3 (Cy3) جديد براي تشخيص DNA هدف يا RNA استخراج شده از نمونه‌هاي COVID-19 با استفاده از آزمايش انتقال انرژي تشديد فلويورتابي (FRET) ايجاد شده است. توالي خاصي از ژنوم COVID-19 به‌عنوان بخش DNA مكمل (DNA هدف) انتخاب شد. زنجيرۀ مقابل اين دنبالۀ هدف در 2 قسمت طراحي شد. قسمتي به رنگينه آلي (Capture DNA يا Cy3-DNA) و قسمت ديگر به مولكول ( خاموش كننده DNA يا BHQ2-DNA) متصل شد. مولكول Cy3 به‌عنوان يك جفت دهنده و BHQ2 به‌عنوان يك جفت گيرنده در آزمايش FRET عمل مي‌كند. DNA جذب كننده و DNA خاموش كننده مي‌تواند يك كمپلكس ساندويچ شده را در حضور DNA هدف تشكيل دهد. تشكيل هيبريد ساندويچ شده مذكور باعث كاهش شدت انتشار دهندۀ Cy3 در Cy3-DNA زوج هاي زيستي از طريق انتقال انرژي از Cy3 (به‌عنوان دهنده) به BHQ2 (به‌عنوان گيرنده) مي‌شود. در واقع، در حضور DNA غير مكمل، جفت شدن رشته‌هاي DNA رخ نمي‌دهد، پديدۀ FRET وجود ندارد و بنابراين شدت فلويورتابي Cy3 كاهش نمي‌يابد. علاوه بر اين، حسگرهاي زيستي طراحي شده با موفقيت براي تجزيه و تحليل نمونه‌هاي واقعي حاوي RNA استخراج‌شدۀ COVID-19 كه براي آزمايش واكنش زنجيره‌اي رونوشت-پليمراز معكوس (RT-PCR) تهيه شده بود، استفاده شد و نتايج اميدواركننده بود.

67523