چكيده
چكيده:
« فرهنگ موضوعي افسانه هاي روستاي چلمسنگ»
فرهنگ عامه در ايران به دليل تنوع قوميت ها و خرده فرهنگ ها از تنوع موضوعي بالايي برخوردار است. آيين هاي مختلفي در ادبيات عامه ايران وجود دارد كه بسيار ارزشمند است. افسانه پردازي يا روايت گري نيز يكي از جلوه هاي فرهنگ عامه در كشور است. اين افسانه ها در حقيقت قصه هايي هستند كه به صورت شفاهي يا مكتوب از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است. در پايان نامه حاضر تعداد 16 افسانه از افسانه هاي عاميانه روستاي چلمسنگ از توابع شهرستان مشهد بررسي شده اند. افسانه هاي عاميانه به عنوان يكي از انواع ادبي از ارزش بسزايي برخوردار هستند. در اين پايان نامه ضمن مروري بر تاريخچه فولكلور در ايران و تاريخچه پژوهش آن ،قديمي ترين قصه هاي عاميانه معرفي شده اند. در ادامه با تعريف كامل از افسانه ها و نيز تعريف منطقه مورد مطالعه افسانه هاي اين منطقه از نظر موضوعي بررسي شده اند. تحليل هاي اجتماعي و فرهنگي بخش هايي از اين پژوهش است. در اين تحليل ها مواردي مانند راه هاي امرار معاش و مشاغل موجود در افسانه ها، نهاد خانواده،رستني ها،جايگاه حيوانات،جايگاه موجودات وهمي،پوشش ها ،اعداد،رنگ ها،مكان ها و اشياء موجود در افسانه ها بررسي شده اند. در بخش دوم هم ضمن آوردن متن كامل افسانه تحليل كلي آن ارائه شده است.روش تحقيق در اين پايان نامه به صورت كتابخانه اي و مصاحبه است. راوياني است كه اين افسانه ها را در شب نشيني ها و نشست هاي شبانه براي مخاطبان و اهل منزل روايت مي كنند. افسانه هاي محلي هر منطقه در عين حال كه ممكن است شباهت هايي با ساير مناطق داشته باشد اما بيشتر بيانگر خصوصيات فرهنگي-اجتماعي همان منطقه ايست كه در آن روايت مي شود. اين افسانه ها اگر چه كاركرد سرگرمي و تفنني دارد اما بار تعليمي خوبي در زندگي راوي و مخاطبان دارند. پايبندي به عهد و وفا،تلاش براي به رسيدن به هدف، توكل به خدا،رازداري،تاثير دعا همه در زندگي روز مره كاربرد دارند.خصوصات اقليمي،زباني و لهجه اي و واژگان خاص هر لهجه در روايت افسانه ها از يك منطقه تا منطقه اي ديگر متفاوت است.در بسياري از افسانه ها مصاديق از فرهنگ منطقه مورد نظر آورده مي شود. تنوع موضوعات نيز در افسانه ها به چشم مي خورد.مفاهيم ديني،مذهبي،اخلاقي و تعليمي نشان از تنوع موضوعي افسانه هاي منطقه چلمسنگ دارد.
واژه هاي كليدي:
ادبيات عاميانه، افسانه هاي محلي،مشهد، چلمسنگ،تربت جام، قصه هاي محلي
