24576پ

Dealing with the passivity of the judge in the light of Article 199 of the Civil Procedure Law

كارشناسي ارشد

حقوق خصوصي

دانشگاه پيام نورمركز تهران جنوب

1398-1399

1401/06/07

بسيارخوب

87ص

دياني، عبدالرسول

فولادي، كيان

82-85ص

study of reason, knowledge of the judge, persuasion of conscience, neutrality of the judge, discovery of the truth, season of hostility.

تهران جنوب

فعال يا منفعل بودن دادرس، از موضوعات اساسي حقوق اثبات دعوا و دادرسي است.تكليف قاضي كيفري در اين خصوص، به شكل سنتي مشخص است.آنچه در اين نوشتار بررسي مي‌شود، دادرسيحقوقي (مدني) و نقش فعال قاضي در آن است. كشف حقيقت و انطباق آن با احكام قانوني، مأموريت خطيري است كه به عهده دادرس گذاشته شده است. در اين راستا، هرچند در مرحله انطباق واقعيت با حكم قانون، (تطبيق حكم بر موضوع) دادرس نقش انحصاري دارد، اما عقيده غالب بر اين است كه در مرحله كشف حقيقت، دادرس مدني اصولاً نقش انفعالي داشته و به اصحاب دعوا متكي است. با اين حال، اين قاعده به اين معنا نيست كه دادرس مدني بايد در تحصيل دليل و كشف حقيقت، منفعلِ صرف باشد. احقاق حق و نيل به عدالت كه رسالت اصلي دادرس (حقوقي و كيفري) است، وي را ناچار مي‌سازد كه در چارچوب مقررات، قالب‌هاي سنتي را در هم شكسته و فعالانه در مقام كشف حقيقت برآيد، بي¬آنكه پا از دايره استقلال و بي¬طرفي بيرون بگذارد. بررسي سوابق و اصول دادرسي در اسلام و به ويژه فقه اماميه، مبين آن است كه وظيفه دادرس در دعاوي، نه فصل خصومت، كه كشف حقيقت است؛ همين امر، اعطاي اختيارات گسترده به دادرس را توجيه مي¬نمايد. البته رعايت محدوديت¬هايي در اين خصوص ضروري است.

1401/06/09

67413