13620پ

كارشناسي ارشد

پژوهش هنر

تهران شرق

1401

صحافي شده ندارد

دكتر غلامرضا طوسيان

دانشگاه پيام نور مركز تهران شرق

بدون شك يكي از هنرهاي سنتي با ارزش و مطرح در سطح ملي و بين الملي هنر قلمكار است كه در حال حاضر در زمره ي چاپ هاي سنتي قرار دارد؛ اين هنر نقش گسترده اي در زندگي مردم داشته است. هدف نگارنده در اين پژوهش ارائه تحليل‌هاي تاريخي در خصوص صنعت و هنر چاپ پارچه‌هاي قلمكار در بين سده هاي هفتم تا يازدهم هجري قمري و تحول آن است. نگارنده سعي بر جمع آوري نقوش قلمكار داشته و به بررسي نقوش جمع آوري شده از دوره ي مغول تا دوره ي صفويه در قالب نقوش حيواني، گياهي و انساني و غيره پرداخته است؛ و مورد بررسي و تحليل قرار گرفتند. با توجه به ضرورت گردآوري مجموعه اي كامل با اين مضمون نگارنده تلاش لازم و كافي در جمع آوري اين مجموعه انجام داده است كه به روش كتابخانه اي و پژوهش تاريخي انجام شده است. اين پژوهش با رويكرد توصيفي – تحليلي است. نگارنده به سوالاتي در اين زمينه پاسخ مي دهد؛ كه تا چه اندازه تصاوير مينياتورها به لحاظ طرح و رنگ پارچه هاي به تصوير كشيده، نقوش مهر دستي بر پارچه هاي قلمكار ايران از زمان مغول تا پايان دوره صفوي چگونه بوده و چه ويژگي ها و تحولاتي داشته است. و در پايان و نتيجه گيري پژوهش، نگارنده به اين سوالات پاسخ داده و اين نتيجه دريافت شد كه طراحي پارچه هاي قلمكار دوره هاي تيموري و صفوي به دو دسته كلي انتزاعي و موضوعي و نقشمايه ها به پنج دسته گياهي، انساني حيواني، و هندسي دسته بندي مي شوند. و هنرمندان با الهام از نقشمايه هاي تزييني پارچه هاي ادوار گذشته و بعضاً هنر چين و از طرفي ديگر به تأثير از نگارگران ادوار تيموري و همچنين نگارگران مكاتب تبريز و اصفهان صفوي، پارچه هاي خود را طراحي نموده و در اين راه شيوه هاي شخصي و ابداعات منحصر به فردي داشته اند.

67302